Bugünden 1930'a 5,503,932 adet makale



Katalog


«
»

9*İSAN 2002SALI CUMHURİYET SAYFA dishab(g cumhuriyet.com.tr Saddam Hüseyin, Filistin işgalini protesto için ihracatm 30 gün süreyle durdurulduğunu açıkladı Bağdatpetrol silahını çektiD*ş Haberler Servisi-ABD'nin ola- sı bir saldınsıyla karşı karşıya oJan Irak, îsrail'in Filistin topraklannı işgalini protesto için petrol ihraca- tını dün saat 12.00'den itibaren 30 gitn süreyle durdurma karan aldı. Irak Devlet Başkanı Saddam Hü- seyîn'in ABD ve Îsrail'in yanı sıra Arap liderlerine de mesaj nitelıği ta- şıdığı belirtilen açıklamasının ar- dından Libya da tsrail'in Fifistin topraklanndaki işgali devam ettiği sürece petrol ihracını durdurma ka- ranna destek olacağını bildirdi. Başkanlık Sarayı 'ndan dünya- ya seslenen Saddam Hü- seyin, 8 Nisan 2002 tarihinden (dün) itibaren Yumur- talık boru hattı ve Basra'dakı Mina el Bakr terminali üze- rinden yapılan petrol ihraca- tını durdura- cağını söyle- di. Saddam Hüseyin, Irak televizyonunda yayımlanan konuşma- sında, Devnm Komuta Konseyi, Baas Partisi liderliği ve kabinenin aldığı bu ka- rann "30 gün süreyle ya da tsrail RKstin topraklanndan koşulsuz oiarak çekilin- ceye kadar" süreceğini bildirdi. Irak lı- deri bu karann, temelde ABD'nin saldır- gan politikasına ve Siyonist mevcudiye- te karşı alındığını açıîdadı. Devlet Baş- kanı Saddam Hüseyin açıklamasını ya- dam Hüseyin, "Arap dünyası etindeki im- kânian kullanmadıkça güçsüz durum- da kahr" diye konuştu. Irak Devlet Baş- kanı. "Bürün Arap halklanmn bu yön- de karar almalan çağnsında buiunuyo- ruz" diye konuştu. Irak'ın ardında Lıbya da "İran'ın çağ- nsmauyarak" tsrail'in Filistin topralda- nndaki işgali devam ettiği sürece petrol üretimini durdurma karanna destek ola- /etrol musluğunu dün öğle saatlerinde kapatan Bağdat'tan sonra Libya da 'İran'ın petrol boykotu çağnsına' katılacağmı açıkladı. Irak lideri bu kararla ABD ve İsrail'in yanı sıra Arap liderlerine de mesaj gönderdi. parken Irak Petrol Bakanı da karann yü- rürlüğe girdiğini bildirdi. Araplara mesaj Saddam Hüseyin, "ABD ile Siyonist- lerin ortak girişimi olan Siyonist katii- am, Arap uluslannı hedef alıyor" diye konuştu. ABD ve îsrail'i katliam yap- makla suçlayan Irak liden. dünyanın bu katliama seyirci kaldığını söyledi. Sad- cağını açıkladı. Libya resmi haber ajan- sının (JANA) yaptığı açıklamada. Lib- ya'nın iran'ın Israil'e karşı petrol boy- kotuna başvurma çağnsına uyacağı be- lirtildi. Açıklamada, bu tür bir adımın tüm Arap ve tslam petrol üreticileri tarafın- dan desteklenmesi durumunda Îsrail'in engellenmiş olacağı vurgulandı. İran'ın dini lideri Ayetullah AH Hame- ney, geçen cuma yaptığı açıklamada, ts- Iam ülkelerinin, fsrail ile yakın ilişîcisi olan ülkelere bır ay boyunca petrol satı- şını durdurmasını önermiştı. Irak da ge- çen hafta başında işgallere karşı petrolün bir sılah oiarak kullanılmasını teklif et- miş, ancak Kahire'de hafta sonunda ya- pılan Arap Birliği zirvesınde somut bir adım atılamamıştı. Daha önce de durdurmuştu Irak, BM'nin gıda karşılığı petrol uy- gulaması çerçevesinde yaptığı petrol ih- racatını daha önce de birkaç kez durdur- muştu. Irak son oiarak 4 Haziran 2001 'de BM Güvenlik Konseyi'nin programı 6 ay yerine 1 ay uzatmasını protesto için bir ay boyunca ihracatı kesmişti. Halktan destek Irak halkı, hükümetin petrol ihracatı- nı durdurma karannı desteklemek için gö'steriler düzenlendi. Bagdat'taki bü- yük gösterinın yanı sıra diğer il ve ilçe- lerde de çok sayıda Iraklı yürüdü. Isra- il ve ABD aleyhine sloganlar atan gös- tericiler, Irak'ın petrol ihracatını durdur- ma karannm petrol üreten Arap ve Müs- lüman devletler tarafından da alınması- nı istediler. ENNETIRAKMESAJI Avrupa'da hampetrol fiyatlan önceyükseldi, ancakpanik havası çabuk dağıldı Blair: Rejim değişmeli Dış Haberler Servisi - Ortadogu'daki şiddetin büyümesi üzerine gündemden düşen Irak'a harekât olasıhğı, Ingiltere Basbakanı Tony Blair ile ABD Başkanı G^orge Bnsb arasındaki görüşmeden sonra yine gündemin baş sırasına yerleşti. Bush'un Teksas'taki çiftlığinde bir araya gelen liderier, "bütün seçenekleriıT degerlendirildiğini vurgularken Blair, ilk kez Bağdat "(a "rejim değişikfiğT ifadesini kullandı. Görüşmenin ardından Teksas Üniversitesi'nde konuşan Blair şunlan söyledi: "Terorizm ve kitie imha silahlannın bizi tehdit ettiği yerde harekete geçmeye hazr olmabyız. Cerekiyorsa askeri harekât obnalı ve vine gereküyse rejim değşUdiği de yapdmah." Ingiliz The Tirnes gazetesi, Bush ve Blair'in Irak'a saliiın konusunda anlaştıklaruıı, ancak bir yıldan önce bir harekât bekienmediğini öne sürdü. Iki Iidere yakn çevrelere dayanılarak verilen habere göre Saddam Hüseyin'in devrilmesi için 3 aşamalı bir plan hazırlandı. Bu aşamalar, ilk oiarak Irak'ın komşulannı Saddam'ın ortadan kaldınlabileceğine ikna etmek; ardından Irak'a saldırmak ve son oiarak da ülkeyi yönetebilecek başanlı bir rejimi uygulamaya koymaktan oluşuyor. 'Türkiye'nin 3 koşulu' Piyasada çalkantı kısa sürdü raıre hüsümet içirden ve mümlefetten büyik tepki geinesi bekeniyor. ABD basını, içinde Türkiye'nin de yer aldığı Irak senaryolanm yeniden gündeme aldı. Natnal Review dergisi, Türkiye'nin, 3 rraul koşul karşılığında Irak opeısyonuna destek vereceğini yazıken New York Tirrs yazan YViIliam Safire, Türcerin Irak'ı "kmtarmaya'' yarcm edeceğini öne sürdü. Nataıal Review dergisi, "Anrfara Kimin İhtiyacı Var? Somnda Galip Olan Kazanır" başlıklı yorımunda, Türkiye'nin ısteklerinin, "AJÖ'nin Irak'ta işini çabuk bitrnesi, bağunsız Kürt devleti kırronası yönünde Iraklı Kürtier ile bir ulaşmaya girmemesi ve Körfez Savı'nda olduğu gibi Türk ekomnisinin zarar gönnemesi" oldaı belirtildi. ABD'deki savtyanlısı şahinlerin araada yer alan William Safire ise Tiir.ye'nin Saddam'ı devirmek için A B : ye yardımcı olacağı iddiasını tekcrlayarak "Irak'ı kurtarmak için İngfeter, Türkler ve Kürtier bize katscak" dedı. • Petrol fiyatlannda açıklamanın hemen ardından ani yükseliş yaşandı. Ancak büyük üreticilerin Irak'a destek vermemeleri, özellikle OPEC'in karan ciddiye almaması piyasalan rahatlattı. Ekonomi Servisi - Irak'ın petrol ihracatını 30 gün sürey- le durdurması karan ulusla- rarası piyasalarda petrol fi- yatlannda ani yükselmeye yol açarken gelişmeleri değer- lendiren uzmanlar, Irak'ın Arap ülkelerinden umduğu desteği bulamayacağı tahmi- ninde bulundular. Irak'ın petrol ihracatını dur- durma karanna Kuveyt katıl- mayacağını açıkladı. Libya ise Israil ordusunun Filistin- lilere saldınlanru protesto için Îsrail'in Batılı müttefiklerine petrol ambargosu uygulanma- sını Irak'ın uygulamasından önce isteyen Iran'a destek ver- di. Irak'ın karannı açıklama- sının hemen ardından Avru- pa piyasalannda ham petrol fiyatlan yükseldi. Londra borsasında Brent petrolünün varil fiyatı 1 do- lardan fazla (yaklaşık yüzde 4) artışla 21 dolara yaklaştı. Ancak ilerleyen saatlerde büyük üreticilerin Irak'a destek verme- meleri, üstelik OPEC'in (Pet- rol thraç Eden Ülkeler Örgütü) "karan ciddiye almamasr pi- yasalan rahatlattı. Pazar pa\i düşük Günde 25 milyon varil petrol üretimi yapılan dünya pazan- na Irak'ın ihraç ettiği petrolün miktan 2 milyon varilde kalı- yor. Bunedenle Irak'ın tekba- şına bir yaptınm gücü olmaya- cağı. petrol piyasasında da sı- kıntı yaşanmayacağı belirtilir- ken söz konusu ülkenin "diğer Arap ülkelerinden destek bula- rak ABD'yle yaşadığı sıkınfjjı aşmak umuduyla politik bir çı- kış" yaptığı yorumu yapıldı. TÜRKİYE ETKİLENMEYECEK Irak De\ letBaşkanf nın karannı kınayan Banb ülkeler, Saddam Hüs«\in'in petrol ihracatını durdurmakla kendi halkma zarar vereceğini sa\ıındular. Irak, gıda karşılığı petrol anlaşması çerçevesinde petrol thraç ediyor. (Fotoğraf: AP) 1973'te yaşanan Kuveyt kri- zinde fiyatlann 40 dolara çık- tığını ammsatan uzmanlar, "Dünya ders aldı. Üretici Arap ülkelerinin Irak'ın tavruıa ka- ûlması olasıhğı yok" değerlen- dirrnesini yaptılar. Üst düzey bir OPEC yetkı- lisi de yaptığı açıklamada, Irak'ın karannı ciddiye alma- dıklannı belirtti. Yetkilı OPEC'in Irak'ın ih- racatını durdurduğuna dair sağ- lam kanıt istediğini ve toplan- tı planı olmadığını belirtti. Yetkilı aynca OPEC'in Irak'ın ihracatı durdurmasını telafi etmek için üretimi art- tırma planının da olmadığını ve bunu piyasa için büyük bir kayıp oiarak görmediklerinı ekledı. Ekonomi Servisi- Türkiye, ABD politikalan doğrultusunda Irak'la ilişkisini adım adım sınırlandydığı için petrol ihracatını durdurma karanndan etkilenmeyecek. Bir yılı aşkın süredir Irak'tan ham petrol almmadığını açıklayan TÜPRAŞ yetkilileri, ihtiyacın Iran, Suudi Arabistan, Suriye, Libya, Cezayir ve Rusya Federasyonu menşeli kaynaklardan temin edildiğini belirtti. Irak'ın karan Ankara'da ise kaygıyla karşılandı. Ekonomi ve dışişleri bürokratlan, diğer Islam ülkelerinin de Irak'ın tepkisine katılması durumunda artan petrol fiyatlanrun zaten durgunluk içinde olan dünya ekonomısini daha da olumsuz etkileyeceğini belirtiyorlar. T.C. Merkez Bankası, sabah faiz indirim karannı açıklarken, ham petrol fiyatlanndan kaygısını ortaya koymuştu. Merkez Bankası'nın "uhıslararası pivasalardaki ham petroi fiyatlarmdaki yükseliş risldne" ilişkin kaygısı, öğle saatlerinde gerçekleşti. Petrol Platformu Denıeği Başkanı Murat Yazıcı ise, söz konusu miktann her gün spot piyasalarda dolaşan bir miktar olduğunu belirtti. Makul koşullarda Ankara'nın ABD'nin Irak operasyonuna destek vereceği iddiası: Türkiye biziııı arkamızda olacak WASHINGTON (AA) - Amerikan Nati- onal Revıevv dergisi. ABD'nin Irak'a askeri operasyonu halinde, Türkiye'nin "üç makul koşul" karşılığında destek vermeyi kabul et- tiğini ilen sürdü. Dergınin, Barbara Lerner imzasını taşıyan ve "Araplara Kimin thti- yacı Var? Sonunda Galip Olan Kazanır" başlıklı yorumunda, "Türkiye Körfez Sava- şıında da bize katıldı ve İncirlik ( ssü'nü kullanmamıza izin verdi. İşte bu yüzden bi- ze yine yardım edecek" ifadeleri kullanıldı. Yorumda, Türkiye'nin ABD'den üç makul is- teği olduğu ileri sürülürken, bu istekler, "AB- D'nin Irak'ta işini çabuk bitirmesi, bağım- sız Kürt devleti kurulması yönünde Iraklı Kürtier ile bir anlaşmaya girmemesi ve Körfez Savaşı'nda olduğu gibi Türk ekono- misinin zarar görmemesi" oiarak sıralandı. Dergıdekı yazıda, Amerikan basınının, Irak'ıa askeri harekât ıçın Arap müftefiklere ihtiyaç duyulduğu klişesıne saplandığı, ancak Türki- ye ve tsrail gibi. Irak'a konum oiarak yakın, dost ve müttefik ülkelerin üslerini kullanma- nın yeterlı olacağııı savoınuldu. _ Dergı, Tür- kiye'nin, Ingiltere gibi ABD'nin yakın mütte- fiki olduğu. terörizm konusuna gelince Türk- Amerikan çıkarlannın aynı olduğunu yazdı. Yorumda, "îsrail'in, Irak'a güneyden sal- dırmak için kullanılabileceği ve Türkiye'nin de ABD'nin Arap müttefikleri gibi, sırf ts- rail işin içinde diye bu misyonda ABD'ye ar- kasını dönmeyeceği"öne sürüldü. Yazıda, Türk ordusunun, .ABD ile birhkte, dünyanın en iyi ordusu olduğu belırtilerek, "biz hazır ol- duğumuzda Türkiye de bizim arkamızda olacak"denildi. SAYDAM YALÇEV DOĞAN Hlistin'deki Bombalar, Ankara'yı SiseBoğuyor Şaron vuruyor, Ankara'da iç siyasal dengeler değişiyor!.. İlk anda uzak bir senaryo, uzak bir mantık. Or- tadoğu'da savaş çıkıyor, Ankara'daki koalisyon bundan etkileniyor!.. Değişik zamanlarda, çeşitli nedenlerle Ecevrf in dili sürçüyor. Ya da olaylan ve kavramları birbirine kanştınyor. Son örnek, IsraıTin Filistin'e yönelik saldırılannı soykınm oiarak nitelemesi. Gerçi, kt- sa süre sonra, düzeftıyor, ancak bu son gaf, dışar- da hayü pahalıya mal olacağa benziyor. ABD Başkan Yardımcısı Cheney geçen hafta Ankara'ya telefon ederek, bu gaftan dolayı Ece- vit'i hem uyarıyor hem de tatsız bir haber veriyor. 24 Nisan yaklaşırken Amerika'da zaman zaman ayaklanan ve 24 Ni- san'ın Ermeni soykınm günü oiarak taronma- sını isteyen Ermeni Lobisi, iki yıldırfırsat bekliyor. Son oiarak, 2000 Ekimi'ndeanılantasan ABD Tem- silciler Meclisi'nin alt komisyonunda kabul ediliyor ve tam genel kurula gitmek üzere iken Başkan Clin- ton bunu engelliyor. Engellemese, tasarı Temsil- ciler Meclisi'nde kabul edilecek noktada. Bugünlerde Ermeni lobisi yeni bir fırsat yakalı- yor. Ecevit'in soykınm gafı Ermeni lobisini hareke- te geçiriyor. 24 Nisan için yeni bir hazırlık başlıyor. Olayın yeni boyutu, Yahudi lobisinin bu hazırltgı des- teklemesi. İki lobinin etkinliği bir arada düşünüldü- ğünde, Türkiye için dış politikada yeniden baş ağ- nlanyla geçecek günler uzak değil. Geçen hafta basına da yansıdığı gibi Cheney'in Ankara'ya ilettiği tatsız haber bu. Tank dikkati, dilde yok!.. ~ îsrail'in savaşı yeniden başlattığı saatlerde An- kara, israil'le tank anlaşması imzalıyor. Bu anlaşma kamuoyunda büyük tepkilere yol açı- yor. Iptal edilmesi için, siyasal yelpazenin her yö- nünden sesler yükselıyor. Ne var ki hükümet an- laşmayı iptal etmiyor. Neden iptal edilmedi soru- sunu yönelttiğim çok önemli bir bakandan şu ya- nıtı alıyorum: "Geniş düşünmek gerek. özellikle de Ameri- kan Kongresi'ni ve oraya egemen olan Yahudi lo- bisini karşıya alırız ki bu yanlış oluri.." Yani, ne olursa olsun, Ankara'nın denkleminde Yahudi lobisi var. Ne var ki Ecevit'in soykınm nite- lemesi, bu denklemi sarsıyor. Ermeni-Yahudi işbir- liği, anılan sarsıntının sonucu. Kulislerdeki iddia Aynı sarsıntı şimdi Ankara'daki koalisyona ka- dar uzanıyor. Koalisyonun kurulmasından bu yana, üç yıl do- luyor, Devlet Bahçeii Ecevrt'e nezaketi ve saygı- yı elden bırakmıyor. O kadar ki bir ara ANAP'ın ve DYP'nin hızla kan kaybettiği dönemde, o iki par- tiden MHP'ye geçmek isteyen milletvekillerini dur- duruyor. Çünkü, yeni katılanlarla MHP'nin millet- vekili sayısı DSP'yi geçiyor. Bahçeii, Ecevit'in bun- dan rahatsız olacağını ve hatta başbakanlığı bıra- kabileceğini hesaplıyor. Ancak şimdi?.. Bahçeli'nin, hele de seçimden önce, başbakanlığı üstlenebileceği, Ecevit'te- ki dil sürçmelerinin, MHP'yi bu noktaya getir- diği iddiaları siyasal kulisleri karıştınyor. Yine de uzak bir olasılık. Ne var kı eskiden bu id- diaları anında reddeden MHP yetkilileri, artık o ka- dar katı değil!.. E-mail: ydogan@cumhuriyetcom.tr Faks.0212 513 90 98 Rusya'ya ABD rûşveti • MOSKOVA (AA) - ABD'nin, Irak'a askeri müdahalede bulunması halinde, Rusya'nın olası ticari kayıplannı "telafi edeceği" bildirildi. ABD'nin Moskova Büyükelçisi Alexander Vrshbow, Rusya'da yayımlanan Nezavissimaya Gazeta'ya yaptığı açıklamada, "Rusya'nın İcaygılanm anlıyoruz ve Irak'uı Saddam sonrası döneme geçişi sırasında Rusya'nın ekonomi de dahil olmak üzere olası kayıplannı telafi edecek önlemleri almaya hazınz" dedi. Fehim'e suikast girtşîmî • Dış Haberler Servisi - Afganistan'da, geçici hükümetin Savunma Bakanı Muhammed Fehim'i taşıyan konvoyun yakınında bomba patladığı bildirildi. Afgan Islam Haber Ajansı, patlamada 5 kişinin öldüğünü, 18 kişinin de yaralandıgını kaydetri. Ülkenin doğusundaki Celalabad kentinde meydana gelen patlamada, Fehim'i karşılamaya gelenlerin yaralandığı belirtildi. Bakanın sekreteri Gülbeddin, Fehim'in zarar görmeden kurtulduğu olayda, bir çocuğun yaralandıgını kaydetri. Bombanın, konvoyun 200 metre gerisinde patladığı, kentin yerel komutanlan ve aşiret liderleri ile görüşmeye gelen Fehim'in güvenli bir bölgeye götürüldüğü kaydedildi. Savunma Bakanlığı'ndan bir yetkili, olayı suikast girişimi oiarak değerlendirdi. Çin'den önemli konuk • ANKARA (Cumhuriyet Bürosu) - Çuı Başbakanı Zhu Rongji, Başbakan Bülent Ecevit'in resmi konuğu oiarak 15-19 Nisan'da Türkiye'ye geliyor. Rongji, 16 yıl aradan sonra Türkiye'ye gelen ilk Çin Başbakanı olacak. Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre Rongji'nin Ecevit ile yapacağı temaslarda, ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi ile bölgesel ve uluslararası gelişmeler değerlendirilecek. Yugosla\ya Dışişleri Bakanı Goran Svilanoviç de 11-12 Nisan'da Türkiye'ye gelecek. Haşhaş yüzünden olay çıktı: 8 ölû • KÂBlL (AA) - Afganistan'da, hükümetin haşhaş ekimiyle mücadele kampanyasmı protesto olaylan sırasında 8 Afgan çiftçi öldü, 35'i yaralandı. Güneybahdaki Kacaki bölgesinde önceki gün protesto eylemleri yapıldı. Afgan güvenlik güçlerinin eylemcilere ateş açması sonucu 8 kişi öldü, 35 kişi yaralandı.
Cumhuriyet Gazetesi için Güven Yazılım Teknolojileri Tic. Ltd. tarafından geliştirilmiştir.
Boğaziçi Üniversitesi Teknopark No 211 Bebek Istanbul, Tel : +90 212 346 15 90
Katalog