Bugünden 1930'a 5,458,677 adet makale



Katalog


«
»

VISA Premier, Gold ve Incernational... 150.000 $'lıkferdi kaza sigortası sağlar. EMLAK BANKASI " D a h a U y g a r B ı r Y a s a m I ç ı n " J CumhuriyeC Konut, taşıt, iş ve her türlü ihtiyacınız için... Bireysel Krediler... EMLAK BANKASI " D a h a U y g a r B ı r Y a ş a m I ç ı n " J71. f l SAYI25178/ 1S000 TL (KDV,Çmde) KURUCUSU: YIHİB H«H (1924-1945) BAŞYAZAPI: IMlHB IHfll (1945-1991) 80 MIHTIMSPBtjBIBE K.Irak'a Türk-ABDşemsiyesiSakmcalı Gecikme.. Türk Ocaklan, BaJkan Har- bi yenilgisinden sonra 1913'te kuruldu. Zıya Gökalp'in ön- ciilüğiinde Türkçülüğü ya da öteki adıyla Turancılığı savunu- yordu. Türkçülüğün miUiyetçiIik anla>ışında soy niteliği ağır ba- sar; dünya Türklerinin bûieşti- rilmesini amaçlayan ırkçı bir yaklafun söz konusudur. Cumhurivet kurulduktan sonra, Atatürk, Tiirk Ocakla- n'nı kapattı. Mustafa KemaJ'in yegtediği millnetçilik, ırkçılığı iüşlar, Aydınlanma devTİminin gerçekleşmesi için gerekli oran- da uhısçuluğu benimser. Çünkü birIdşikendisini ümmet kapsa- mında 'kul'olarak degiL ulus kapsanunda'bırev' olarak gö- remezse, iaik devletin üvesi ola- maz. Gûnümûzde Ortadoğu'nun çeşitfi ülkelerine vayıunış Kiirt toplulukJannda uyanan milli- yetçiliğin bu ölçüdere göre tar- blmasında yarar var. Çoğun- lukla feodaJ ilişkilerin ağır bas- öğı yörelerde vaşayan Kürrter, ümmet bilincini aştıkJarında, aşiretin ü\esi olmaktan kurtu- larak birey olmak yolunda iier- leyeceklerdir. Kuzey Irakta yaşayan Kürt- lerin kimisi Barzanı'ye, kimisi Talabani yebağbdır. Bu bagım- biık, kanlı çaüşmalara yol aç- makta, federe Kiirt devleti kur- mak yolundaki dış desteklere dayaiı çabalar bu yüzden başa- nsız kalmaktadır. • 1923'te kunılan iaik cumhu- riyetin femel ilkeleri bellidir; kuruluş sürecinde Aydınlanma devrimine başkaldıran bütün e>lemJer; etnik, mezhepsel ve si- yasal niteliğine bakıimadan bastınlmışür. Bu zorunluluğun kimi zaman sert önlemlere yol açbğı gerçektir; ancak İaik cumhuriveti pekiştirmek için o dönemde başka bir yol ve yor- dam görünmüyordu. Atatürk, gerek Ktırtuluş Sa- vaşı'nda, gerek cumhurivetin ilanında kendisine tam destek sağiayan Bektaşi tarikatına, 11924'te tekke ve zaviyeJeri ya- l sayla kapatırken ayncalık ta'nı- -mamışnr. Çünkü hedef, Aydın- lanma devriıninin İaik devietü- kesiydi; bu düzen kurulunca. herkes gibi Bektaşi ve AJevüer desonuçtan yaraıianacaklardL lnsanın kulluktan birej liğe yü- rüyüşünde dogru olanı gerçek- leştirmekten başka çare yoktu. Anadolu'da yaşayan Kürt yurttaşlann İaik cumhuriyete başkaldınlan da etnik kimlik- ierine bakarak değerlendirile- mezdi. Olay, devrimin ve 1914'ten 1922'ye kadar sören savaşlarla kurulmuş bir devle- tin o zamanki koşullanna ba- karak üısaflı bir terazide tarbl- maljdır. Ceçmiş yıllardaki he- saptaşmaLar, bugün bir kan da- vası gibi eie aluursa. çağdışı bir güdûnün körükleyicisi olur. • Aradan geçen sürede köprü- lerinaJtından çoksu aktı; fkin- ci DünyaSavaşı'ndan sonra açı- lan çok partili rejimde. Kürtle- rin yaşadıklan yörelerden ge- len miÜetvekilleri, parlamento- da aşiretierin reisleri olarak >er aldılar; kırk vıl, tutuculuk cge- menliğini sürdürdü. Bugün kenttere ve Anado- lu'nun batjsına göç, toplumsal yapıyı ve dengeyi çok degiştir- miştir. İstanbui, 2 milvonu aşkın Kürt yurttaşın kentidir; kapı komşusu ve lusun akraba olan Türk ile Kürdü birbirinden ayuınak oJanakstzdır; et ve ür- nak gibi bir arada yaşamanın zorunluluğu her sorunu çöze- büecek güçtedir. Ancak sorunlan çözmekte demokratik ve banşçı yöntem- lertemeldir. Silahla de\ lete kar- şı çıkan örgütiere, silahla karşı- lık verilmesindeki mantığı, Kürt kökenli yurttaşlann ço- ğunluğu anlıvor: Kuzey Irak harekâtının da bu zonııiiuluk- la yapıkhğını söyleyebiliriz. Milli Misak sınırları dışında bir çözumü düşünmek ve Ana- dolu'nun parçalaıunasını hayal etmek,yalnız Türklere degil, en başta Anadolu'da yaşayan Kürtlere düşmanlıktır. • Sorun, dış güçlerin müdaha- lesine açıldıkça,çözüm güçleşe- cektir. Anadolu dışındaki güçle- rin iyi niyetine güvenroek için hiçbir neden yoktur. Ortado- ğu'da petrol çıkarlan, her za- man insanlıgm bartşından daha ünde tutuluyor. Türkiye'yi yönetenlerin bi- Incii görevL sonına en kısa sü- Tde çözüm bulmaktır; bunun lk adunı da demokratikfcşme- lengeçiyor. Peld. bu gecikme ve bu sav- akJanıa neden?. Cumhuıiyet Öneri paketi ABD yönetimine iletildi Türkiye, Kuzey Irak'ta yeni bir güvenlik sistemi kurulması için girişimlere başladı. Washington'da bulunan Başbakanlık Başdanışmanı Emre Gönensay, öneri paketini ABD'ye iletti. Pakete göre K. Irak'ta Türk - ABD ağırlıkh bir güç ile oluşturulması planlanan yeni güvenlik mekanizmasının Çekiç Güç bünyesinde gerçekleştirilmesi düşünülüyor. Milli Savunma Bakanı Gölhan ise harekâtın amacınm PKK'yi yok etmek olduğunu söyleyerek "Güvenlik şeridi daha sonra düşünülecek bir konu" dedi. HMT KOTLUKLU'nun tubtri • 3. Sayfada Celik HarekatıAlmanya askeri ambargoyu genişletiyor Türkiye'ye iki firkateynin satışı için vereceği 150 milyon marklık yardımı askıya alan Almanya, bir adım daha atarak askeri malzeme fm51 V*7$1Yiî sevkıyatını da durdurdu. Almanya Dışişleri Bakanı Klaus Kinkel, J-PcU. £J€%1M3. "Türkiye'nin Kürt sorununu çözmesi için BM'nin bu konuyla ciddi bir şekilde ilgilenmesi gerekir" dedi. Çalışma Bakanı Blum'ün, Türklerin Kürtlere 'hayvanlara bile yapılmayacak ölçüde kötü davrandığı' yolundaki sözlerini, Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Büyükelçi Ferhat Ataman sert bir dille kınadı. • 3. Sayfada ile gizli görüşme Türk SUahü Knvvederi biıükleri, Kuzey Irak'ta alan hâkimryeti sağtamak »macryiaçok sayıda noktaya yerleştiJer. B KEMAL VURTERİ ZAHO/SİLOPİ/DİYARBA- KIR - Türk Silahfı Kuvvetle- n'nin (TSK), PKK yapılanması- nı yok etmek amacıyla Kuzey Irak'ta başlattığı harekât 11. gü- nüne gırerken, operasyon bölge- sını denetimınde bulunduran Kürdistan Demokratik Partisı (KDP) lıderi Mesut Barzani'nin öncekı gün Şırnak'ın Sılopi ilçe- sine geçerek Türk askeri yetkili- leriyle gizli bır görüşme yaptığı öğrenıldı. Barzani'nin, harekâ- tın amacından rahatsız olma- makla beraber, kendı bölgesın- deki bazı köylenn yakılması en- dişesınde olduğunu dile getırdi- gi beürtiidi. Barzani ile çatışma halinde olan Kürdistan Yurtse- verler Bırligi (KYB) lıderi CetaJ Talabani'nın ise görüşme çağn- sına olumsuz yanıt verdığı bildi- nldı. PKK'nın, Iran sınınndaki Ze- li'den sonra en büyük kampı ola- rak nitelendirilen Pirbela'nın ya- nı sıra Batufa, Metina ve Hafta- nin bölgesindekı kamplannı da tamamen devredışı bırakan TSK birhklen, bölgede alan hâkimi- veti sağlamak amacıyla çok sa- yıda noktaya yerleştiler. Pırbela Kampı'nda dün de ara- ma-tarama çalışmalannı sürdü- ren komandolar, PKK'ye ait ba- zı depolan ortaya çıkardılar. Ele geçirilen depolarda Kalaşnikof mermiieri ve şarjörlerinin yanı sıra bomba yapımında kullanı- lan çok sayıda elektnkJi funyenin mArkasıSa.21,Sü.Vde Zırvede 6 gaP geı^iııliği•Türk Silahlı Kuv\'etleri'nin Kuzey Irak'ta giriştiği Çelik Harekâtı'nın süresi, Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel ile Başbakan Tansu Çiller arasında gerginlik yaratacak boyutlara ulaştı. Demirel'in "Harekât bir yılı geçmez" şeklindeki sözleri Başbakanlık çevrelerince "gaf" olarak nitelenip düzeltilmeye çahşıhrken, Cumhurbaşkanı "Sözlerimde son derece dikkatliyim" mesajmı verdi. GUNDEM MUSTAFA BALBAY ANKARA(Cumhuri- yWBörosu)-Türk Sılah- İı Kuvvetlen'nce (TSK) Kuzey Irak'ta sürdüriilen harekâtın süresı konu- sundakı tartışmalar Cumhurbaşkanı Süley- man Demirel ile Başba- kan Tansu Çiller arasın- da gerginlik yaratacak boyuta ulaştı. Başbakan- lık çevrelerinın. Demi- rel'in, "gaf" olarak de- ğerlendırdıkleri "Hare- kât bir yılı geçmez" söz- lerini *diizetone''arayışı ıçme gırmelen üzerine Çankaya Köşkü'nden iistü kapah olarak "Söz- lerimdefevkaladedikkaöhim" mesajı venldı. Cum- hurbaşkanı. Assocıated F^ess ajansı muhabırlenne verdığı demece örnek olarak. 24 Mart 1995 tanhin- de Çankaya Kö'şkü'nde kabul ettığı Avrupa Bırlığı Dönem Başkanı Fransa'nın Dışışlen Bakanı Alain Juppe, Almanya Dışış- len Bakanı Kİaus Kin- kel, Ispanya Dışişleri Bakanı Javier Solana ve ABKomısen HansVan Den Broek ile yaptığı görüşmede Kuzey Irak'a ilışkın sorulara verdiğı yanıtlan basına açıkladı. Başbakan Çıl- ler'ın, "Askerlerinizige- ririn, sınır giivenliğini alın" önerısının tersine, Demirel. konuk dışışle- n bakanlarına, "Ulusla- rarası bir gücün bu böJ- gede yararlı olabileceği- ne inannuyorum. Bizsı- nınmtn güvenceye al- maiıyTz" dedi. Alman Bakan Kinkel"ın "TSK, Ku- zey Irak'ta ne kadar kalacak?" sorusuna, "Kesin bir zaman vermek mümkün degildir.Belki günlerce, bel- ki aylarca» Başlaülan işin bitirilmesi gerekmekte- M 4rkas,S(t2I,Sü. l'de Hapekâö Kim Yönetiyor? Bütün "addi" olaylarda olduğu gibi 10. gününe giren Kuzey Irak operasyonunda da birinci sorun, "bılgi yetersizliği" olarak karşı- mıza çıkıyor. Operasyonungidışı ve hedefleri net bır bi- çımde anlatılıp kamuoyu yaratılacağına, yarı dedikoduya dayalı, ayaküstü söylenmiş söz- ler bırbirine kanşıyor. mArkastSa.21,Sü.rde DSP Genel Başkanı Ecevit: ABD, çozumu Türkiye'den bekliyor • DSP lıderi Bülent Ecevit, ABD'nin, Saddam'ı devirme amacına erişemedıği gibi, kendi güdümünde bir Kürdistan devletine de işlerlik kazandıramadığını ileri sürdü ve "ABD. çözüm önerilerini, Kuzey Irak'ta yarattığı otorite boşluğunun başlıca kurbanı durumundaki Türkiye'den beklemektedir" dedi. • Anavatan Partisi Genel Başkanı Mesut Yılmaz da, Kuzey Irak'ta süren harekâtın geleceğiyle ilgili olarak ortada yanıtlanmayan sorular bulunduğuna dikkat çekerek, harekâtın süresi konusunda Cumhurbaşkanı ve Başbakan tarafından yapılan çelişkili açıklamalann da endişe verici olduğunu savundu. • Mesut Yılmaz, "Bu kadar ciddi bir operasyonun bu kadar gayri ciddi bir hükümet tarafından yürütülmesi talihsizliktir" dedi. I 5. Sayfada faciasında ihmal üzerine ihmal• 37 kişinin yaşamını yitirdiği Yozgat'taki maden kazasının olduğu ocağın daha önce 9 kez kapatıldığı, ancak mühürlenmediği için sürekli olarak kaçak işçi ile üretim yaptığı öne sürüldü. ANKARA/YOZGAT(Cum- işçi çalıştırdıgr ilen sürüldü. huıiyet)-Yozgat'ın Sorgun ilçe- sınde meydana gelen ve 37 kışı- nın ölümüne neden olan kömür ocağının u üretim vapümamak kaydıjia" kapatıldığı halde, mü- hürlenmediğı için, kapah oldu- ğu dönemde de "kaçak olarak Madsan şirketı sahiplerinden M.Zeki Açılmış ise ışçılenn sı- gortalı olduğunu ve yasalara uy- gul olarak yapılan sözleşmeler dahılinde çalıştıklannı savundu. Türkiye Maden-lş Sendikası fç Anadolu Şube Başkanı Tevfik Dalgalı. ocağın havalandırma ve ikinci çıkış yolu açısından iş gü- venliğine uygun olmadığı belır- lendiği için kapandığını ileri sü- rerek, bu dönemde yeraltmda ça- lışan Murat Kaya adlı işçinin 1 Aralık 1994 tarihinde gazdan ze- hırlenerek yaşammı yitırdiğıni söyledı. Dalgah. "Işyerlerinde Işin Durdurulmasına ve İşyerierinin Kapahlmasma DairTuzük" hü- kümlerine göre. ışyennın mü- hürlenmesı gerektiğı halde mü- hürlenmediğıni savxmarak, ışve- renın bu dönemde ocaga "işçi in- dirdiğini*' ileri sürdü Çalışma ve SosyaJ Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu Baş- kanı Mahmut Yüregir de bu iş- letmenin 3 yıl 3 ayhk bır dönem- de 9 kez denetlendığıni ve 25 Kasım 1992 tarihinde verilen kapatma karannın, her denetim- de, gerekli eksikiikler gıdenlme- diği için. devamına karar veril- diğiru söyledi. fşletmede 30 Ara- hk 1991.27 Mayıs 1992,25 Ka- sım 1992, 27 Şubat 1993, 29 Temmuz 1993, 23 Ekım 1993, 31 Ocak 1994,29 Haziran 1994 ve 14 Arahk 1994 tarihlerinde denetim yapıldığını belirten Yü- reğir, 2 ış müfettışınin olay ye- rinde olduğunu, onlann raporla- n geldikten sonra kesm sonuçla- nn alınacağını söyledi. Yüreğır eksiklerin her birinm yaptınmı- nın 1 milyon lira tutannda para cezası olduğunu ifade etti. TMMOB Maden Mühendis- leri Odası Başkanı Asım Kutlu- ata. Sorgun'dakı kaza ile ilgili olarak yaptığı açıklamada, "TopJumdan vedevktricalinden gelen baskılar nedenijle, keşifiş- lenık'rini erteleyip, öncelikle ee- nazelerin çıkanlması amacına yönelen tahliyeekiplert kazanın oluş nedeniy le ilgili yeterü tespit- te bulunanıadr dedi. Tahlıye ekiplennı yöneten Maden Mü- B fBK u / G £1 U N H <BmUr w rt««ıeytn' Cumhupiyet'le birlikte hendisleri Odası üyelerinden 3 kişinin, hazuiık sonışturmasmı yürüten savcı tarafından resen bıhrkişi atandıklannı ve olayda kusur. ihmal bulunup bulunma- dığının belırlenmesi doğrultu- sunda çalışmalara başladıklannı bildiren Kutluata, "Kaza ile Dgi- li teknik veriler deıienip, olay a yo( açan nedenler aydınlânmaya başladığı zaman, kamuoyu da et- raflı olarak bilgik'ndirilecektir" görüşünü dıle getırdi. TEMde kaza: 8 ölü TEM Otoyolu'nun Kocaeli kesiminde bir yolcu otobüsü, kaza yapmış bir kamyona çarpınca 8 kişi öldti, 3 kişi yaralandı. B 4. Sayfada Cezayfr'de ölüm kol geziyor Cezayir'de ordu birlıklerince aşırı dinci militanlara karşı düzenlenen son dört operasyonda 2500 kişinin ölmesi ABD'yi kaygılandırdı. • 10. Sayfada Sümerbank ihalesi iptal edildi özelleştirmeden sorumlu Devlet Bakanı Ali Şevki Erek, Sümerbank'a, Demirbank'ın sahibi Cıngıllıoğlu AŞ tarafından verilen 45 milyon dolarfık en yüksek teklifin yeterli görülmemesi üzerine ıhalenin ıptal edildiğini bildirdi. • 7. Sayfada Haiti'yf karıstıran suikast ABD Başkanı Bill Clinton'ın ziyaretıne birkaç gün kala muhalefet liderı 34 yaşındaki Mireille Durocher Bertin, aracında öldürüldü. • //. Sayfada Tekel'de slyasi yağmalama Trilyonluk arsa ve depoların DYP'li belediyelere peşkeş çekildiği iddia ediliyor. • 7. Sayfada SORSA ûDun 37.779^8 Öncekı 36.688.88 DOLAR Dün 41.920 Öncekı 41.950 MARK ûDun 30.350 Öncekı 29.925 ALT1N Dun 518.000 Öncekı 518.500 Dünya üçüncüsü İsveç'i2-1 yendik • 1996 Avrupa Şampiyonası grup eleme maçında dünya üçüncüsü Isveç'ı dün gece oynadığımız maçta 2-1 yendik. Inönü Stadı'nda oynanan karşılaşmaaa milli takımımız, özellikle ikinci devre oynadıgı güzel futbolla grubumuzdaki favorilerden Isveç'i mağlup etmeyi başardı. • Ilk yanyı İsveç karşısında 1 -0 yenik bitiren milli takımın gollerini, ikinci yannın 64. dakikasında Ernre, 75. dakikasında da Sergen attı. • Spor 'da
Cumhuriyet Gazetesi için Güven Yazılım Teknolojileri Tic. Ltd. tarafından geliştirilmiştir.
Boğaziçi Üniversitesi Teknopark No 211 Bebek Istanbul, Tel : +90 212 346 15 90
Katalog