Bugünden 1930'a 5,439,041 adet makale



Katalog


«
»

UNİVERSİTEYE GİRlS FENSINIFi] #Sabah ögle akşam gruplan *Test »eknikli #Test imtihanlıöğretim 5 A R A L J K ' T A BAŞUYOR ] Yurt vardır. Brosu» tsteyiniz ILTEK DERSANELERİ Merkez 3 Bevler sok no 31 IZMIR Telefon 23872 22620 15777 umhurıy Kurucusu: YU>TS NADÎ iııifimtftiıııııiHiııııımııııımıııımıııııi) lÖKSÜRÜKPASTİUERİİ PİYASAYA VERİLMİŞTİR lllllllllllllillllllllllllllllllllllllllllllllllllllllll yıcKS 50. yıl, sayır 17714 Telgraf ve mektup adre*ı: Cumhurıyet Istanbııl Posta Kutusu: Istanbul No: 246 T e 1 e f o n 1 a r : 22 U 9ü 22 42 »6 22 42 87 22 42 »8 22 42 99 24 Kasım 1973 Cumartesi Almanya, • ECEVİT, YURT GEZİSİNE ÇIKIYOR aralarmda Türkiye'ninde bulundugulAET üyesi ülkelerden işçi alımını geçiçi olarak durdurdu . CHP Genel Başkanı Ecevit'i tekrar suçlayan Demirel, bugünkü CHP' nin henüz yerini bulamadığını, solun neresinde bulunduğunun da m e ç h u l olduğunu ileri sürdü MSP: «Yeni hükümetin kurulmas? hususunda, muhtelif m ü s a i t imkânların mevcudiyetine ve güven oyu alabilecek hükümetin kurulabileceğine i n a n ı y o r u z » larak durdurmuştur. Karann kapsamına Türkıye de girmektedir. Federal Almanya Çalışma Ba kanı Walter Arjeridt. dün Bonnda yaptıgı açıklâmadi, karann enerji bunalımı yuzünden ahnan ön tedbir'erden biri olduğunu söylemiştir. Walter' Arendt. ülkesindeki yabancı işçilerin durumuyla ilgili bir soruyu cevaplandırırken, enerji bunalımı devam ederse işyerlerinin güvenliğinin de teh.J likeye girebileceğini ve bazı yeni tedbirler' alabileceklerini bildirmiştir. * Çalışma Bakanı Arendt. kara969 seçimleri sonunda Mecnn halen Federal Almarîya'da lise 142 uıilletvekili ile gi sozleşmeü olarak çalışan yabanren CHP, şdiçlü bir muhacıları etkilemiyeceğini de sözlelefpt partisi durumundayrir>e eklemîştir. dı. Anayasa değişikliklerini önArendt'in açıklamasına göre, levebilir, antidcmokratik eğiişgücü veren üikelerdeki Alman limlcri basarı lie frenleyebilirIrtibat Bürolan işçi gönderme «ii. . işlemlerini derhal durdurarak Ne var ki, seçimlerden kısa .zamanından önce tatile girecekJerdir. bir süre geçince CHP'nin MecKarar^an etkilenen ülkelerin. listeki gücti zayıflatlı.' Ecevifbaşınd*, Federal Almanya'ya en in genel başkanlığa gelirilmesini çok işçi gönderen Türkiye ile ve urtanın solu polrtikasının aTugoslavya gelmektedir. İtalya, çıklık kazânmasını hoş karşıla» mayan.bir kısım CHP'ft mUlet 'Avrupa Ekonomik Topulugu üyesi olduğu için karar kapsamına vckillcri iki aşamada partiden girmemektedir. aynldılar. Önce Satır'cılar diye Türkiye'de Eylül başı itîbariyadlandırdığımız takım CP etiie tamamına yakın bölümü Alketi altında yeni bir örgüt kurmanya'3'B gitrrftk için başvurmuş du. Arkasından înönü'yü CHP 856 bin 375 işçi sıra bejlemeiteile özdeş sayan bir grup, paşacur. • . , " nın istifası üzerine topluca bir «hınç» hareketine girişerek, partinin yasama organındaki aritmetik varlığını daha da aayıf düşürdüler. Bunlar sonralan Fcyrioğlu'nun Güven Partisiyle birleşerek CGP çatısım meydana getirdiler. BONX Federal Almanya Hükümeti, Avrupa Ekonomik Topluluğu fAET) üyesi olmayan ülkelerden işçi ahmıriı geçjci oANKARA. (Cumhuriyet Biirosıı) Hükümetin kurulması konusunda' yapılan çeşitli girişimlerden •bir sonuç ahnamamasından sonra dün Baçkentte siyasal gelişme ler duraklamış, bu arada bazı psr ti liderleri demeçler vererek birbirlerini suçlamışlardır. AP Genel Başkanı Süleyman Demirel ile AP Millet Meclisi Grup Bnşkanvckilleri Nahit Mentese ve Cihat Bilgehan, CHP Genel Başkanı Bülent Ecevit'i suçla mışlardır. MSP Genel îdare Kurulu, iki günlük toplanîısmdan sonra yayımladığı bildiride. bundan sonraki hükümet kuruluşu çalışmalarında gerçekçi ve yapıcı olmaya kararlı olduklarım açıklamıştır. Sağ koalisyonda ısrar eden DP ise. MSP'yi her yana göz ktıpmakla suçlamış, Demirelsiz koalisyon görüşünde direnmiştır. Yıpranmamış bir kadro ile Demirelsiz s a ğ koalisyon önerisini tekrarlayan Demokratik Parti yetkilileri, MSP'nin «Göz kırpma politikası» izlediğini öne sürdü Siyasî temaslar durdıı, liderler birbirini suçluyor Öte yandan, CHP Genel Başkanı gün süren toplanfısından sonra Bülent Ecevit'in yurt gezisine çı dün yayırnladığı bildiride, bunkacağı açıklanmıstır. dan sonraki hükümet kurulması Gerçekçi çalışmal?nnda gerçekçi ve yapıcı (Devamı Sa. 7, Sü. i de) MSP Genel Îdare Kurulu. iki Kazanan Kaybeden a ERBAKAN DEMİREL ECEVİT 30. günde de sonuç yok: Hükümet kurulamadı 14 Ekim seçimlerinin ardmdan girişiîen hükümet kurma çalışmaları 30. gününü tamarnlamalctadır. Aşağıda bir aylık süre içinde Cumhurbaşkanı Korutürk taralından görevlerdirilen CHP ve ^AP Genel Başkanlan ile öteki girişimleri tarih sırasiyle bulacaksınız. Seçim sonuçlannın resmen açıklanmasından sonra Mecliste ikinci parti durumuna düşen AP, hemen hiçbir koalisyona katılmama kararı aldığını açıklarmşttr. Meclisin toplanmasından bir gün sonra, yani 25 Ekımde Cumhurbaşkanı Korutürk, hükümetin kurulmasiyle ilgili ilk teması CGP, DP ve MSP Genel Başkanlariyle görüşerek yapmıştır. Daha sonra Ecerit ve Demirel'le ayn ayrı görüsen Korutüık, hükümeti kurmakla ilk olarak çoğunluk partisi lideri Bülent Ecevit'i görevlendirmiştir. Ecevit bu görevi aldıktan sonra «Gorevimin zor olacağını büiyorum ama ümit siz degilim» demiş, bunu dünkü «azınlık hükümeti» kon*ASundaki açıklamasına kadar sürdürmüştür. CHP:ii ıo Gelişmeler Bu tarihten sonraki gelişmeler şöyle olmuştur: 28 Ekim Hükümeti kurmak CHP'nin ülkemiı düzeyindeki gücü, bu kopmajar, aynlrnalar yüzünden hiç bir zarara uğrarnamıs, tersinç parti daha «mütecanis», ne istediğini iyi bilir, daha sağlam bir iç yapıya kavusmuştu. Ama yasanja organındaki etkinlîfini bir hayli yitiraıiş, 100'ü bile tutturamayan oy sayısı ile Anayasa değişikliklerini tek başına önleyemeyecek hale gelmişti. 1973 seçimlerinin bu durumu düzelteceğini umuyor, umudumnzün da gerçekleşmesini yürekten diliyorduk% CHP, 1969a kıyasla sayıca daha guçlü bir kadro ile MecKste yerini almalı, AP ise tek başına hükümet kuramayacak bir sayı kaybına uğramaiıydı. ?? Mayısön öngördüğü Atatürkcü özgürlük çizgisine kavuşabilmek için başka . bir çıkar yol düşünemiyorduk. Halk tan alacağı büyük destekle Parlamentoda varlığım ortaya koyacak güçlü bir CHP muhalefeti karşısuıda CGP'nin payandasına dayanmaksızın iktidannı sürdüremeyecek olan AP, her halde sermaye çevrelerine döniik tek yanlı politikastnı diledigi gibi yürütemez, hele geniş halk yığınlarını hiçe sayan antidemokratik yolda rahatça at oynatamaz diye düşünüyorduk. Bövlesine bir Parlkmento ortamında iktidar başarılı olamayacak, gelecek seçinılerde ise CHP nin başan şansı büsbütün artacaktı. 14 ekim seçimleri umndumuzu da, dileğimizi de kat kat aşan bir sürprizle sonuçlandı. CHP nin artan milletvekili sayısı, AP ye yaklaşnıak ne demek, teker teker bütün partileri geride bınkiı. Ne var ki, CHP gene de kendi başına iktidar kurabilecek bir sayı üstünlüşüne henüz nlaşmamıştır. Normal demokratik bir ortamda CHP'H ya da CHP RİZ bir hükümet kurabilmek için çeşitli alternatitler vardır. Bir ayı açkın bir süredir lıunlann hemen hepsi denenmiş, bu güne değin hiç bir sonuç elde edilememiştir. CHP'nin başım çekeceği bir koalisyona yanaşmayan tutueu partiler, CHP^ıin bir annlık hükümeti kurmasına da peşin pesin karşı çıkmaktadırlar. Ar ksdaşımu Altan Övmen'in dün bu gaıetede belirttiğl pbi bunlar şimdi işbajında bulunan isttta etmis geçfci azınlık bükümeti uıatabildifi ksrlar ömrii miJletvekili işkence konüsunda araştırma açılması için grup yönetim kııruluna başvurdu EKONOMİK YORUM 1567 sayılı yasa ve azınlık hükümeti 1587, bir yasa sayısı. 1567 sayılı Yasa 1930 yılında çıkarıldı. Türkiye'nin Lozan Antlaşmasına göre 1929 yılında gümrük özerkliğini elde edeceğini bilen ithalâtçılar, büyük bir spekülasyona başladılar. Ödemeler dengesi, o zamana göre büyük bir açık verdi. Dünya ekonomik bunalımıyla birleşen spekülasyonun doğurduğu eıv dîşeler, 1567 sayılı yasanın çıkarrlmasına yolaçtı. Y"asa, 7 maddeden ibaret. Fakat aslında tek maddeli bir kanun. önemli olan sadece birinci maddesi. Diğer maddeler şekille ilgili. Birind marfde şöyle: «Kambiyo, nukut, esham ve tahvilât alım satımının ve mem leketten ihracının tanzim ve tahdidi ve Türk parasının kıymetinin korunması zımmında kararlar ittihazına İcra Vekilleri Heyeti selâhiyetlidir.» Yasa bu kadar. Nasıl olacağını, ne gibi ilkeler içereceğini belli etmeden Icra Vekilleri Heyctini yetkili kılıyor. Türk Parasının Kıymetini Koruma Kanunu böylece çıkmış oluyor. Bir sayılı karar Yasa, Bakanlar Kurulunun çıkardığı kararlarla etkisini gösteriyor. İlk karar yayımındar» iki gün sonra 27 Şubat 1930 tarihinde, 1 sayılı karann altında Cumhurbaşkanı olarak Atatürk'ün, Başbakan olarak İnönü'nün imzası var. 1 sayılı karann ilk maddesi ise şöyle: «Kambiyo, nukut, esham ve (Devamı Sa. 7, Sü. 1 de) la görevlendirilen Ecevit CGP, DP ve AP Genel Başkanlan ve MBG ve Kontenjan Gruplan Başkanlan ile görüştü. 29 Ekim Isranbul'da bulunan Erbakan. «Bu salı Türk milletinin tarihindeki en hayırlı salı olacak» dedı. 30 Ekim Ecevit, Erbakan'la bir saat görüştü. Erbakan, görüşmede kendisine iletilen düşünceler için kendi organlarına bilgi vereceğini söyledi. 31 Ekim Erbakan, Demirel'e bir mektup gönderdi ve AP'nin koalisyona katılmama kararından vazgeçmesini istedi. Mektuba Demirel kızdı ve «HUkümet kurma görevi bir başkasma daha mı verildi?» diye sordu. 2 Kasım AP Başkanlık Dlvanı, Erbakan'ın mektubuna olumsuz cevap verilmeslni kararlaşürdı. Anayasa hukuku öğretim üyelerı, azınlık hükümeti için "Bu koşullarda olur,, diyorlar ANKARA, (Cumhuriyet Bümcu) Anayasa hukuku öğretîm üycleri, bir azınlık hükümetinin parlamentoda, çoğunluğa dayanan bir hükümet kurma olanağı bulunamad'ığı takdirde geçerli ve «tahammül edilmesi gereken» bir formül olduğunu belirtmişlerdir. Bu konuda dün görüşlerini aldıgımız bilim adamlan şunları söylemişlerdir: Prof. Bahri Savcı (ANAYASA PROFESÖRÜ) «Parlamenter sistemde hükümetler, bu sistem içinde siyasal parti denen gruplar varolmadan önce ortaya çıkmıştır. öyle ki, icraatlarına devam edebilmeleri için, başlangıçta, parlamentocun güvenine bile dayanmalsrı zorunlu değildi. İlk kez Ingilizlerin, Amerika'daki 13 koloniyi yitirmeleri dolayısıyla, Ingiliz Hükümetinin parlamentonun güvenine dayanması gereği ortaya çıkmıştır. O tarihte Avanı Kamarası, «işbu hükümete Avam Kamarasınm güveni kalmamıştır» sözünü söylemiş ve Başbakan düşmüştür. Işte o zamandan beri, şu kural geçerliğini sürdürmektedir: Hükümetler öyle kurulmalıdır ki, daha başta ve devamı sırâsınâa parlamentonun güveninı haiz olsunlar, ondan beri, hükümetler, parlamentoda çofunluğu elinds tutan gruba dayanarak kuruiur (Devamı Sa. 7, Sü. 4 de) Halkm huzuruna 3 Kasım CHP Merkez Yönetün Kurulu, mahallî seçimlerin ertelenmesi yolunda MSP yöneticilerinden gelen öneriyi reddetti. CHP Genel Sekreteri Eyüboğlu, «Gerekirse programımızla halkın huzuruna çıkanz; Mecliste isterlerse oy verirler, vermezlerse erken seçime gideriz» dedi. Demirel, Erbakan'ın mektubuna verdiği cevapta, «Milletin arzu etmediği bir iktidar işbaşına gelirse, buna vücut verenlerin sorumlu olacaeını» söyledi. 4 Kasım CHP. MSP'nin cevabını bekliyor. MSP İl Başkanlannın büsuik çoğunluğunun, (Devamı Sa. 7, Sü. 7 de) FEYZlüGLU ANKARA CHPli 10 milletvekili, partilerinin grup sönetirh kuruluna başvurarak, Ankara'da ki «Yeni Halkçı» gazetesinde yayımlanınakta olan «İşkence Dosyası» halıkında Meclis araştırmar sı açılması için girişimde bulunulmasını önermişıerdir. «Ye»i Halkçı» gazetesinde, on günden beri «12 Mart'tan sonra cezaevlerinden yazılan, ancak Millet Meclisine ulaşamadığı» be lirtllen «İşkence Dosyası» başlık lıbir.yazı serisi yayımlanmaktadır. Yazıda 12 Mart öncesi olaylardan dolayı sorumlu görülerek turuklananların çeşitli işkencelere maruz kaidıklan öne sürülmekte, durumlarını parlamentoya 'aksettiren dilekçelerj(Devamı "Sa. 7, Sü. 4 de) Yunanistanda neler oluyor? BAŞKENT NOTLARI MİLLÎ GÜVENÜK KURULU, * KORUTÜRK'ÜN BAŞKANLIĞIMDA TOPLANDI : ' . ANKARA (Cummiriyet Bfirosn) Milli Güvenlik Kurulu dün Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk' • h başkanhğında toplanmıştır. ü Saat 9.30'da başlayan ve 14'de sona eren toplantıya Başbakan, Genelkuimay Başkanı, kıırul üye si Bakanlar, Kuvvet Komutanları, MiUÎ Güvenlik Kurulu Genel »Sekreteri katılmıştır. Toplantıdan sonra yapılan açıklamada, kunılun blağan toplantısını j«ptı#ı v» millt grüvenliglmize Uiv kln iç v« dış durumlarda mey4»n» gelen gsli«m«lerin lüdi blldirllml^tir. MEHMET BARLAS «Papadopulos Teksas'a» diye bagırıyor göstericiler... Anahtar ve ötesi Fikret OTYAM ANKARA İçenlere soruyorum, rakılar ne kadar bozuldu farkında mısınız? Ara sıra Resmî Gazetede Bakanlar Kurulu listesinde «Gümrük ve Tekel Bakanı» diye bir Bakanlık ve altında bir »d görüyorum ama, var olduğuna inanmamak için çok neden sayılannın.. tlk safhada beş kişi labilir. Millet, efkânndan ara sıölmüştür!... ra iki tek atacak, bu da niceleri Ne var ki, olaylar, gece saat 3 gibi zehir zıkkım oldu. de bütün Atina'ya yayılıyor. ÖğGeçenlerde gece eve dönerken, rencilerin azınlıkta kaldığı bü bir adam binanın üst katına doğyük bir kitle, şehrin çeşitli mey ru bağınyordu, «Hanım anshtan at> diye.. Bir kadın çıktı pence clanlannda gösteriye baslıyor. Tanklar, askerler, göstericiler bir j reye anahtarı atü. Sarhoş uğra? birine girmiştir şimdi. Bu da,; tı uğraştı beceremedi. Kadın ses lendi adama. «Her'f girsene IçeAtina olaylannın tkinci safhasıri..» beriki «Geliyoruro patlama» dır. Burada da ölenler oluyor. dedi. Yine beceremedi. Kadın iyiİki safhada, resmen öldUkleri bildirilenlerin sayısı 12... Yaralı ce mnirlenip pencereden seslendi, •Gdaent b« •dâm..» adam, «Hal&r, 180 dvftnnd».. (Dmu Sfc 7. Stt.1 de) (Dmm 8*. 1, 8Ü. 7 de) Tanklar kapıyı kırıp girdiler 16'JT 17 Kasıma bağlayan Cuma gecesi, Yunan ordusuaa ait Uuıklar Atina'mn Patission caddesi üzerindeki Teknik Üniversitenin önünde, motorlan çalışır durumda bekIemektedirier. Bina, kale gibi yüksek duvarlarla çevrilmiş, kalın bir demir kapının arkasında uzanan bahçenin lçindedir. Ve bahçe, Üniversite"yi üç gündür işgal altında tutan öğrancil«rle doludur. Tuık birligirun baçındald sub«y, fsee ytntını âtnm sutl<r> 4» «dltd» emrlal reriyor. En tedeki tank, demir kapıya dayanmıştır. Tank ile kapı arasmdaki mücadele birkaç saniye sürüyor ve kapı büyük bir gürültü ile dev riliyor. Bundan sonra, yerdeki demir kapının Uzerinden tanklar geçmeye baslıyor. Bahçedeki oto mobillerin uzerinden de geçiyor tanklar... Arkasından silâh sesleri arasın da, Yunan ordusuna mensup erler ve polls kuvvetleri giriyor tiniversiteye. öfreneiler dısarı çücartılıyer. Bu Uk f *hıt* 1'T Atina o l ı ^ c H P M S P H P M S P M S ? M S P S p r P c H P M .S c ı c H P C H P C H P M • " r NADtR NADt 4Bvraını w . 1, b& 6 d TAZISIZ
Cumhuriyet Gazetesi için Güven Yazılım Teknolojileri Tic. Ltd. tarafından geliştirilmiştir.
Boğaziçi Üniversitesi Teknopark No 211 Bebek Istanbul, Tel : +90 212 346 15 90
Katalog