Bugünden 1930'a 5,499,360 adet makale



Katalog


«
»

CUMHURİYET 6 Ağustos 1972 Haftadan Haftaya Adnan TAHİR bir yükselecek... Tıpkı med ve cezlr gibı. Dalma keylfll, hiç üzültneyen, hep gülen bir adam ya geti zekâhdır ya akıl hastası... Ya da ütopik haplar tiryakisi. Haplardan amaç, insanla insan arasında sınırlı bir tarafsızlık saSlamak... Yedi sülâlenize sövecekler, sız tebessüm edeceksiniz. Üstünüze üstünüze gelecekler, nasırımza basacaklar, hırpalayacaklar, boş vereceksiniz. Çünkü sürtüşme »orunluğu ortadan kalkmış, beynin ilgili merkezindeki kısa devre olanağı işlemez hale gelmiştir. Filozofun biri ne demiş vaktiyle?.. «Ben, aneak bana hak vermeyenlere saygı dnysrım...» demiş. • ZITLARI, geçersiz hale getlrecek, mücadele kavraluına rest çekeceksiniz. Cansıktntısına giden en kestirme yolun mutlak ataletten geçtiği malum... Ölüm, 'protoplazmamn ataleti aslında... Âtıl adamrinn da her türlü fenahğı bekleyebilirsiniz artık. Hapı yutmuş k^sesıne çekilmis. pembe gözlüklü bir adam Sürtüşme ihtiyacımn dürtüsünden yoksun... N e yapacak paslanmakt^n £ayrı?.. Demir işlemezse ışıldemaz, çev.reye de pırıl p ı n l kııftlclmlar saçtna^ Ituşkıjsuz. , , " •• • » beraberincfe. Adamın görevi arka koltuklardan bınne oturtnak, temsilin sonunda da tslık çalmaktan ibaret. Evet, adam kuvvetiı bir ıslık çalıyor, yıldız da ondan yana dönüyor: «Aramızda bir de karatsvnk varmış meğer.. » diyor. Böylece en isteksızler bıle başlıyor derhal alkışlamağa. Maksat, kalabalığı sürtüşme havasır.a sokmak sadece. DEVHİDAİM . ÎZtKSEL alanda bir devridaira hikâyesi var. Kaç kişi, icat ettiği' kanısına kapümış bu hayali makinayı jjmdne kadar kimbilir?.. Dtş etkilerden uzak, hava sürtüşrçesinden masun,' enerjisini kendi basma sağlayan bir teknik harikası... Lâf tabii. Buna mukabil, bünyesel çabalar da sürdürülüyor yıllar yılı dunyanın^dört bucağmda. Dolayh yollardan sinir sistemini etkileyen bınlerce ilâç çıkıyor plyasaya. Günde bümem kaç tane yutuyorsunuz... Kâinat toz pembe kesiliyor gözlerinizin önünde... Alınganlık, kızmak, kopürmek... Ve de kuruntu... Zerresi bile kalmıyor böyle şeylerin» Ruh durumunuz kesin bir dokunulmazlığa burünmüştür. Çünkü, yutulan haplann başlıca görevi, insanla insan arasmdaki sürtüşmeyi önlemek. Kısacası, zoraki mutluluk ve sunî gamsızhk doğrultusunda bir devridatm. • Ü N L { ) şair Aifred de Vigny hastajanmış. Doktoru: «Cid.diyetle tnenediyorum... Tazı yazna'ayscaksınız bundan böyle...» demiş. Bcriki boynunu bükmüş: «Siz Slsifi düşünün bir kere... Kocaman kayayı sırtl^or, dağıo tepesine çikarıyor... Kaya yh, varlamyor .. Sisif tekrar nrthypr r çıkarıyor... Kiya yine ynvarlanıyo*.^ Sisif tekrat kaya yine... SisiMekrar, kaya yinS... ,Mene'debilir misinîz?..» •. • F ' ,"' *V • * > • • < »'. • * + • • O T S A , tıp .yetkilileri olumhı bir teşhis koymuşlar ruh durumu bakımından. ^nsanların gucü 'gününe uymuyor. Buna manen de imkân yok maddeten de... Moral göstergesi bir düşecek • HAY.ATTA tek duşmanı olmadığmı söyleyenler bunu bir meziyet sanıyorlarsa yanılıyorlar «tyi bir düşman, kötö bir dosttan çok daha yararhdır» şeklindeki uyarıyı boş yere benimsememiş dedelerimiz. Kötü bir dost size her fırsatta hak vere j cek; iyi bir düşman sizinle uğraşacak, sürtüşme olayım cömert cesine besleyecek, kafanızı çalıstıracak, açık vermemeğe doğru itecektir sizi. Misafirlikte: «Ben ne olsa yerim... Şarap mı?.. Ha. kırmızı, ha beyaz, ha roze .. Soda yoksa sade su ne güne duruyor?...» diyenlere dikkat. v * • • ESKİ yılların unutulmaz «CafeChantant» yıltfızı Yvette Guilbert. turneye çıktığı zaman maaşh bir 'tie adam gdtürürmüş • ' EDtSON, fiyasko «ile, biten elli bîn denemeden sonra ba' ğırmış bir'güjıt «Nihayet anladım ..» Yardımcılanndajı biri ümit. siı ve klrçjn'sprmuş: «Neyi anladın?,.» Beriki gayet. neşelı: «Simdiye kadar nstünde çalıştıgım binlerce aynntının ' •gereksi*t nldufnnn anladım.» Üç gün sonra da gokyüzune merdiveri daya . mış/güneşın fşığını avuçlamış, bir ampule sokmağa muvaffak iolmus. »* • . * • • * .,.. Birinci Ödül: Emin ÇİZENEL ^ • ' DITİGUSAL'y^ndeki sürtüşmejerin jjünlük jraşantrmrza anlamlı bir özellik verdiği muhakhak.* Evet, anlamn bir özellik ve mücadele gqcü. Ama üzücü, ama kahredid... Pransa'oiD iinlv kadın şairlerinden Sophie Arnould'un bütün gençlıği aksj tesa.düflerle,, berbat sürtüşmelerle geçmiş. Ama o, yine de eski günş d l iri özlemi içınde.,. ŞSfle demiş: *T{t kadar routlnydum, mntsnz oldnfum dönemde.» • ' .••' , • ••• • ' •ı • • . Nasılsıriız?.. ,îyi misiniz?,^ ALIŞVERÎŞ • ERKEK aksamüstü eve döndüfünde gayet neşeli görünüyordu: «Mükemmel fclr'is yaptım bugiın kancığım...» diye açüdadı. «Teras için gictr gicır bir takun aldırn... Hem de tenzflâtiı tarafmdan..^ , RadmıVı gSzleri faltaşı gibi Bçıldı bu sözler üzerine: «Fhkat birim evde teras olmadığuıı bihniyor musan sen? Olmayan terasa takm. Ne saçma şey, ne yersiz masraf bn böyle?.. Adam oralı bile değildi: «Peld sep ne diye süryen alıyorsun kendine öyle lse?.> kURŞUNT X A Z I L I Gir «ürüye/kurt kapmasm g.e/ kuzucağım Dr. İHSAN ÜNLÜER • OBAN MEHMET'İ, çoban salatasını, çoban sucuğunu bilırsiniz. Sucuktan, salata'dan, ve Mehmet'den ÇOBAN <aijiiıus demeJt Ama biz bu „ çZlfr çoban a deJEB tto çobanlaıın yönetmiş olduğu, Fredrik NÎÇE'nin SÜRÜ INSANI'na değineceğiz. Sosyal psıkoloji yönünden. Birisi fazla uslu mu? «Maşallah kuzu kuzu otnruyor» deriz, «4n«ımn kuzusu» deriz. Diğerine ise «Tosun gibi maşallah» deriz. Bir başkasına «îneklik etme lân» deriz.. «Amma da knrtson, tilkisin haa..» deriz. îşte bütün bu hayvanatın sürüleri cfluyor da bu hayvanatın adını tasımakla övunen şu insanatın sürüsü niye 'olmasın sankı. Ama burada anlatmak istediğimiz sürü ınsanı ne tUki gibi kbtü ruhlu, ne de kurt gibi kötü nıyetlı olmıyan kuzu kuzu sürüsüne baf lanan insandır. rini yaşadığı yakın geçmi$te yaşh b\r kovboy, alinden tuttuğu genç bir adamı k*asaba doktorunun muayenehanesînej sokmuş: «Şanan yarasuy Yabancı değj^... Damadlnfc. B N , a t l m dv e C SUrü insanı ne 67 Eylül olay ccfealandırdığı kışi tophım dışuıa, düşecek, yalnız Jcalacak ve de lanndaki yağmacA, ne Taksim «Kötü insan» darhgasını yemeye mitıngindekı kamacı, ne de mahkum olacaktır.* Bn alev şahlanış toplsfctüarmdaki delikanlı insandA. Her çeşidl ile ~ makuıasından yakıcı, atomdan beter bır silâhtır. Çoklarm azmoralli ahlâkh insandır SÜRÜ lara karşı savaşıdır bu savaş. INSANI. O, prf, gelenek ve Bu savaşın en hınoğlu hin meâdfet gibi toplum moralinin, ahtqdlanndan biri seçkin insanlalâkının GEREK'lerinin sının içtnd^ rahnt rahaV kuzu kuzu a n , üstün ye iddialı in^anlan ZAya da zortukla dolaşan insanYİF olarak taıutmak ve iftira yo dır. Sürü insanı gerçekte bu lu"ile,onran suçlamaktır. Bu metoplumsal MORAL'in etkisini toda NtÇE «StHBÜNtN KUVve âdetlerinı yönetim kurallaVET tSTEMESlDlR. dıyor nrun özellıklerinı asla hissetmez. Tıpkı havanın basıncını Dağları duman bürüdö ağyar duymadığımız gibi. seçilmez / Avcı yolda tuzak kurmuş yara geçilnıez / Vefasınn meclisinde bâde i(ilmez v ÇIKMA KOTUNDAN KÜZUCAGIM t)RÜ insanı değerlen/Mrmede hür değildir. Boyıiuna, beynıne tasma şeklınde* takılmış olan moral, onu tüm^ davranışlannda kendıne uydurmaya çahşır durur. Sürü insanı mora^'i's*tına konfeksiyon mağazasından aldığı hazır •efeıse gibi giyer. Yoksa Terzi Naşit'e • gidip de belinin, koluliun, boyunun ölçüsunU aldınp ısmarlama giymez. Elbışe ona degij de, o elbiseye uyacaktır. Süni \nsanı< bu yüzden «Terzi kollann kınlsın yelek de bana d^r geliyor vay amman amman» şarkosıru bilmez * Gir sürüye kurt kapmasın gei kuziıcağım / 'Sonra yardan aynlırsın ah yavrucağun.' * ' «Nasıl jraraiandı?..» Kalçasına bir merml gömdünı...» ^ (T «İnsan, damadının kalçasına mermi gömer mi?.> «Ateş ettiğim zhman dama, dım değildi henüz...» Ikincı Ödiil: Erol tBRAHİM Ödül aldılar liıbrıs Türk Cemaatı «Gençlik Spor, KŞyr o ve Halk Eğitimt Oaİ resi»nce düzenfenen «Siyasî karikatüni yarışmasında Emın Çizenel «öigörlnk anıtı», esertyle bırüıcl: Erol tbrahim: «Dün Bngün» adlı eserıyie tkinci; Hasan Emir All: «Türk köylerinde Rnm eserleri» adlı eseriyle üçüncü olmuslardır. Yukarıda, Yavru Vatan gençlerinm bırinciliğı ve Ikinciliğı kazanan karikatürlerini görüyorsunuz. S v .: * N e < telefon var%e televiıyon... Olnr mu boyle şey? Y A Z 1 S I Z BULMACA Iff \) 1213 14 « 16 17 18 GÜNÜN Dünyada ilk defa açıklanan gizli belgeler KİTAPLARİ FELSEFE KILAVUZU POTSDAM TAHRAN konferanslan 2OSra SİNAN VAY1MLAR Ankaa cad 45HS Istaneul tel 27 1 0 6 0 Bilgi, ahlâk ve sanat teorileri Yazan: FAtK DRANAZ özel Ata Kolejı Muduru ve Felsefe öğretmeni Etiler Istanbul îstiyenlere ödemeli gönderilır. Fıyatr: 12,5 lıradır. KB^KENEZ % ŞEVKET.SÜREYYA AYDEMİR 5 Surü tn6anı alâkart değrl, de. fabldof "yemels."" yıyen insandır. Bulgur püâvı, * kuru fasulye ve hoşaî getirirler önüne Onun bu sınırlj yemeklen^ jemesi aşçıbaşmın zorlaması, ille de «Bu • nu yiyeceksin» diye onu disipline sokması yüzünden defildır. *Onun istek< ve iştahı dahi moral tarafından' yöneltilmektedir. Ona «Yapmalısın .. Et' melisin» diye emraden moral • O bu değer yargıjBnndan aykın bir davrani^ta bulunmaktan rahatsızlık duyar Sürü insanınm tum davra/ıışında psiko sosyal nedenler yatmaktadır. Bunlardan birincisi, sürü insanının ruhsal olarak tombel oluşu yeni bir tıkre karşı Jıapı ve pencerelenni kapamış olmasıdır. Kalıplanmış kurallardan kurtulmak için her şeye «Boş ver» der. tkinci neden sürü lnsanın sürüye kansmakla daha kuvvetli olma isteğidir. Tıpkı Ziya Pa, ıişanın dedıği gibi; Akşam olur çüneş batar simdi buradan / Garip garip kaval çalar ÇOBAN dereden / Pek körpesin esirçesin seni yarar dan / Gir sürüye kurt kapmasın çel kuzucafnn / Sonra yardan ayrılırsın ab yavnıca• ğım. GCZFL ÇOBAN SENtN* OLSUN HAYATEB ÜRÜ kavalcısı çobana ge lelim. O da sürüyü daima ı sürü halinde gUtme çabasındadır. Moral kurallannı aşmış, hür ve bağımsız üstün insanlara karşı sürüyü korumak için MORAL'i bir sUâh olarak kullanacaktır. Kanunun ve di nın cezalarından çok daha etkı lıdir moral'in süâhl Her çağ dakl zayıf, aciz ve küçük in sanların; daha güçlü, daha hür, daha üstün insanlan toz etmek için kullandığı sUâhtır bu. Din sel cezayı Tann, bukuki cezayı ise kanunlar verirken Moral silâhın ne mahkemesi ne de gardiyanı vardır. Moralia deyememek öali Esklden geçirdıgı Gren oehrtnln Tuna'askerl büyükler. 12 Yunanısya Karıştığı yerdekı Kaierun tanın Halkıdıkya yarunadasınsefenn adı 15 Bttkıierden da yalnız erkekleriD glrıp çıkelde edılen su Muzığı Dabatığı fcaçafelarrn da banndığı sından öğrenmış oüyuyüp mes rahipler ülkesi Ileriye ötalek olarak sigortacılığı seçtıgı ye sürmek üzere bır şeye yeyıllarda bir yandan besteler rınden oynatmadan tazyik etgeçmiş ve modern müzılt önmek Rey 13 TERSÎ ısımculert Stravınsky, Milhrfua, leri benzer olarüar KimyaSchönbere sıbı ustalardan önda radyumun sımges! Bazı ce 12 tonu ve çeyrek notalan hastalîklara hallere İyi geldığı Kullanmış AmPnkalı öestpcı ve hedeniyle suyu ıçılen ve ınanan organlst Teselli mükâfatı. kımsenin Uzerinde taşıdığı o16 Ateş RomantıH resım kunmuş yazılmış yazılı kâğıt çağında klâsık çalışarafc <adı(Dınî lnançta) Su 14 nı en ıeÜ7eı spfclı dııruşı. naJ Muğla'da Ilçe Kımyada plâ tin Kanuni'nin, Maoanstatı' ~ ve lnrplı*i lle resmetmlş bır ı » emnlyeU • tçin 12 günde ele Fransız ressatnı. ••»' İVUKARIDAN AŞAÛIYA . : : .'•'•>•:<:• i1 Mevlâna torunlanndan olup ahlâk ve meziyetleri, devlet işlerindekl tam lsabet kararlan Ue ünlil olup Çaldıran Savaşında Yavuz'un hayran bay ran olduğu, sonralan Kanuni' nin veziriazam yaptığı bır somutan" ve^vezır 2 Islâm rarihinde birtakım küçük prenslikler" $ehzadeler şehn ünü ile bir ilimiz Bu çalgı 3 TERSÎ yemek üıtiyacı İçınde . Bir Avrupa devlett Batı . . * ( Küra. içi bictminde bir aynaya paralel .olarak gelen ışlnlann yansıyıp kınldıktan sonra toplandıklan nokta, odak yr^i|i>nı. na. Kimyada altm Bir pa, razit. b Oeaizin kabarması (eski dil) Hava almak için asağı yukan dolaşmak » TERSI Ingüiz ağırlık birünlennden. 6 Bir kumaş B ı r rnilH hâürayi; uzurf şüre yaşatmai için şehrin me'ydanlanna dikilen. sanat eseri heykeUer Bır bahar ve süs çıçegı. 7 Avrupada bir başkent Ingiliz ve Amerikan sistemtnde en küçük ağırlık binml 8 Orta Amenkada bir zamanlar me, deniyet eserlert bırakmıs son'ralan medeni olmayan bir göÇ ile drfgtlmıs bir kavim Parasız Etratı ea olan tara Pakistanda bulunan ve esta inanışlara g^öre Kral nehn denen. akarsu 4 Eski Yunanda bayvan masallan tle ünlü bir yazar . Bır seyln yenısını almak için eskısihin kuHanılma müddeu Avustralyada yaşıyan ağlar gihl havlayan *• yıya benzer oir hayvan 5 Elektrlkte bır birım Herkese açıklanmayan saklanan manfuz tutulan Eskiden ,müstal> kem ' mevkl demektı etr ırk 6 Kaynak ATrtka sahillert doğusunda Atlas Okyanusunda. Portekizlılere ait bır adBlar gmbu Genişlik 1 TERSI 19 asırda yaşamış tabsili 11e bazı paşa yanlannda Sâ tiplik etmiy Arapça dlvam dlvan tarzı şüfierj ile Bayburtta nam şairimiz Cezayirde U man Dicle'nln bir feol'u '8 Hindu cemaatinin en bafcıro ' Kast'ı olan bfr gruBun luşisi bir din! tnanışın mensTibu Çalışma, Is % Ok (eski JUl) Notada duraklama Işaretl. 11 AnaU Mısıı tlravunlanndan 12 Blı oeygamber Besmın yenılılt taşıyan nJlannöa ustalardan etfeı gören Kabılıyetı ue Dan<!ftzıeı B^ıennlPT pbı eserıen vapmış Fransız ressnnu (EOsar) Cınsej duvguıara tııtap eden hayat 13 Gemıa tenen, korkuluktu feneı rERSI Blnncı Oünya Savaşı sonunoa maglup olan ve artıfc göçmeye başljyan Osmnnlılann müttefıklerle yaptığı Türttıyeyı oenşan edpr^lı oir antlaşma Arap Yanmadasında zetıgın bır emırllk 14 Cemıvetin topıumun ınsanı bozdugunu tnbıat ıçıryif eplışpn hir çorugun vetışmpsınrle daha farklı olao«&ına taral tijtmuş egltıcnci mptrırtıar OPiırtmis «Errry le» aniı OSPM m(i7ik çalısmslan nestpıpn tlp htlvük bit flkır adamı ve va7aı ' İPan Jaeques) Barsak (eski dil) 15 Nthayet mânasin8 »eva ana Rarnın'ia oentnın ocsıenmesirrt saSlsvan mahfaza TERSÎ tovunun tüvü Pero' nun başfcenti TERSÎ NıSdede tlçe 16 Suçu r». ŞıŞIama ?ugoslavvada Hersek Ue att) evaletten binn) »e«Kil eden şphlr TEHSl »abancı Hın1ı«tanrt» Tar Mshaltn öulunflııffu şehır 17 Içlncle alkoı nniıınan ıçpopkler Bir nota ıçınrtpki âletıerle insan gibi narpkef eflen mafclne 18 Mııkavvanın otı oasKa ad) TERSI ptliç t!e tavuk arası Afrikadü nehir (Bulmacanm çnzümü 1. sayfada) • SOLDAN SAĞA 1 Doğum yen olan Macar « şehrini lâkap almış, Lala Mehmet Paşa maiyetinde Budio'de bulunmuş çeşitll savaşlardan edindiği tecrübe ve Macarca bılmesi sayeslnde siyasî nayata ve devlete yararh lşler görmüş ayrıca ikı ciltlik tarih yaz niış ünlü bır tarihçımiz Sebep (eskı dil) 2 TERSt. en fa?la TERSI fcımyada radonun s^pıgea Osmanlüar ile Alman Imparatorlugu a/asınds* * 1718 de imzalanan ve Venedık galibiyetinden ' sonra Alman mağlubiyetimizle Macarıstanı, Yugoslavya hudutlarına kadar kaptırdığımız bir antlaşma. 3 Kimyada radyum Küçük bitkiler Eski Turklerde kral Kuzey Iskandinavyada yaşıyan göçmen bir S^vim Kimyada krıptonun simgesi. 4 TERSÎ denız savaşlanndakı kahramanlıklan, coğrafyaya dair eserlert, haritalan Ue üniü olup Mısır donanmasım 31 gemlden Kızıldenize savaştan 3 gemi Ue sokması üzerine Kanun] tarafından idamı ferman edilmiş bir denizdmiz, reis İ ENVER PASA j Ç YAYlNiARl' YFNKITABI.L2DL > makedonya'dan ortaasya'ya < (19141922) 3.VESONCİLDİÇIKTI... < % % |T ^ Ş> ^ ^ ^ ^> ^ ^ ^ ^ GÜNEY Sanat Dergisi Abone : Yıllık 30 TL P.K. 1353 Isfanbul Bir imparatorluğun kaderini çizen Enver Paşanın. I. Dünya Savaşı ve sonrasında yurt içi ve dışındaki hayat ve mücadeleleri... Allahuekber dağlan... <^ Sankamış bozgıınn... Suriye, Irak, îran, Yemen, ^ Galiçya cepheleri ve Çanakkale destanı... U67 3* Alman denizaltısı ile Karadeniz'e açılan 7 yolcunun <g hikâyesi... Enver Paşa türlü engelleri yenerek <^ Ortaasya'ya gidiyor... Yiğitçe ama hazin bir son... ^ Pamir eteklerindeki mezar... ^ 704 sayfa... 30. TL. REMZİ KİTABEVİ ISTANBUL ^ % S 9 TERSÎ devam ettirme Kabasaba baston GUney Ko9 TERSI Isvıore'nln başken re'nin başkenti Bir silâh ü Kuzey' Amertka Ue Grfto 10 Kimyada tantai Karşıland arasında keşfeden Ingi lıklı üd hava veya su afeıntısıliz denizclsinın adı tle bir ad» nın meydana getirdiğJ gırdap ve deniz isml TERSI nane Vilâyet. 11 Atıl hasUlılüannm genel adı Ticarette bat10 TERSÎ ayak Bır çeş.t mak. vâdesi gelmiş borçlart 0 • sekerleme Erzurumda tle
Cumhuriyet Gazetesi için Güven Yazılım Teknolojileri Tic. Ltd. tarafından geliştirilmiştir.
Boğaziçi Üniversitesi Teknopark No 211 Bebek Istanbul, Tel : +90 212 346 15 90
Katalog