Bugünden 1930'a 5,446,863 adet makale



Katalog


«
»

CUMHURÎYET 2 ŞuKat 1936 Bir imparator, 3 kral ve iki kraliçenin anası... Yüz sene evvel ölen Napolyonun validesi Litizia Cihangirin yetişmesinde büyük âmil olmuştu Napolyo Bonapartla üç kral ve iki kraliçenin anası olan Maria Letizia Bona parte'a Marter Regum Krallar Anası derlerdi. 2 şubat akşam üzeri 1836 senesinde Venedik sarayının karşısındaki sarayında Maria Letizi ölümle uğraşıyordu ve tam geceyarısı 85 yaşını bitirmiş olduğu halde öldü. Korsika adasında, Ajaksiya şehrinde 24 ağustos 1 750 senesinde doğmuştu. Zengin bir aileye mensubdu. 14 yaşını bitirir bitirmez Karlo Bonapartla evlendi. Karlo Bonapart genc ve vatanperver bir adamdı. O zaman Korsika adasında Fransız hükumetine karşı bir millî hareket vardı. Ve bu işin başında rneşhur Paskuale Paole bulunuyordu. Karlo Bonapart ta Paolinin tarafım tutarak isyana karışmıştı ve kansı Letizia da onlarla beraberdi. Genc kadın arka daşlannm sevgilerini kazanmıştı. îffetinin yüksekliği, cesaret ve soğukkanlılığı karşısında herkes hürmetle iğiliyordu. Fransızlar isyanı bastırdıktan sonra, Letizia kocasile hükumet tarafına geçerek sergüzeştli bir hayat yaşamağa başladı, Letizia artık, sayıları 8 i bulan çocuklarile ve onlann terbiyesile meşguldü. Bu kadın onlara o kadar tesir yapmıştı ki çocuklarının hepsi de annelerine, babalarından fazla hürmet ederlerdi. 1875 yılında, Karlo Bonopart öldükten sonra Letizia kendini büsbütün ço cuklarına vakfetti. O bilhassa Napolyonun yetişmesi üzerinde çok amil olmuştur. 1 793 senesinde Korsika adasını terkederek Tulona, daha sonra da Marsilyaya gitti. O zamanlar Letizianın malî vaziyeti hayli fena idi, bir müddet sonra işleri iyileşmeğe başladı, çünkü Napolyonun rütbesinin yükselmesi ve çok zaferler kazanması, onun için de müfid oluyordu. Napolyon Fransa tahtma geçip Letizia imparator anası olduktan sonra da basit yaşayışmı değıştirmedi. Oğlundan aldığı paraların yarısından çoğunu tasar ruf ettiği paralarla birleştirip Romada kendisine bir saray almıştı, orada bir prenses gibi, fakat gene sade yaşardı. Arasıra Parise gelirdi. 1814 senesinın hâdiseleri üzerine Napolyon Bonopart ailesi ve Madam Letizia Parisi terket mek mecburiyetinde kaldılar. Napolyon Elbe adasına nefyedıldikten sonra Ma dam Letizia da Romadan ayrıldı, oğlunun yamna gitti. Napolyon Elbeden kaçarak imparatorluğunu yeniden kurduk tan sonra Madam Letizia Parise, ve Waterloo harbinden sonra ise tekrar Romaya dönmeğe mecbur oldu ve Papanın himayesi altına girdi. îhtiyarlıyor, lâkine manen ve ruhan daima genc ve yüksek kalıyordu. Evlâdları üzerindeki tesirini hiçbir zaman kaybetmiş değildi. Romadan, dünyanın her bir bucağına dağılmıs olan yavrulanna, torunlarına mütemadiyen mektublar gönderiyordu. Mektublannm bir kısmı bugün kaybolmuştur. Fakat mühim bir kısmı da muhtelif milletlerin müzelerinde saklıdır. Makiz Mişiatelli bu mektublardan 100 kadannı elde etmiştir. Bunlan Ro madaki Napolyon müzesine verecektir. Bu mektublar Madam Letizianın ne karakterde olduğunu çok açık göster mektedir. Anrasılıyor ki Krallar Anası, Napolyona tedbir öğretmekte çok yardım etmiş ve oğlu ondan daima ilham almıştır. Bugünkü maç Fener Beşiktaş karşılaşıyorlar Bugün. lik maçlarının en mühim karşılaşmalarından biri daha Kadıköy stadında oynanacaktır. Neticede, birinci devreyi başta bitirecek takunı ortaya çıkarabilmesi keyfiyeti mevzuu bahsolduğu için gerek Fenerbahçeliler, ge rekse Beşiktaşlılar bütün gayretlerile oynıyacaklar r e dolayısile maç çok hararetli olacaktar. Beşiktaşlılar g«çen hafta mühim manilerden birini atlatmış vaziyette dirler. Fenerbahçeliler ise gelecek hafta bir de Galatasaraya karşı oynamak mecburiyetindedirler. Bu itibarla Fe nerlilerin şampiyonluk yolunda önleri daha kapalı bir vaziyettedir. Fenerin, Bedii Yaşar, Fazıl Meh med Reşad, Esad, Cevad Fikret, Naci, Ali Rıza, Şaban, Niyaziden mürekkeb takımına Beşiktaşlıların Mehmed Ali Nuri, Adnan Feyzi, Hüsnü, Faruk Eşref, Şeref, Nazım, Hakkı, Hayati şeklinde çıkacakları söylenmektedır. Bu iki takım arasında kuvvet ve kıymet itibarile bir fark yok gibidir. Yal nız Fenerbahçe müdafaası, rakib mü dafaaya nazaran, takımı için daha müfid olabilir zannmdayız. Hücum hatlarma gelince, Fenenn iki açıkları gerek hücum hattınm ve ge rek takımın ruhu me^besindedir. Ni yazinin sert bir müdafaa karşısında Fik ret kadar muvaffak olamıyacağım kabul etmek lâzımdır. Beşiktaş hücum hattmda, kıymetli oyuncu daha çok tur ve bunlar o hat üzerinde dağılmıs vaziyettedirler. Fenerbahçenin tehlikeli hücumlarını tutmak için iki yan hafın, Beşiktaşın tehlikeli hücumlarını karşılamak üzere bütün bir müdafaanın çok çalışması lâzımdır. Bir müdafaanın çok çalışması ise iyi bir şey değildir. Küçük bile olsa yapacağı falsolardan açıkgöz muhacimlerin daima istifade etmeleri ihtimal dahilindedir. Bu vaziyetten kurtulmak için tek bir çare vardır: O da kendi hücum hattının iyi işlemesidir. Bu itibarla Fenerbahçe hücum hattının azamî r»ndıman verecek bir şekilde çalışması lâzımdır. Vaziveti böylelikle umumî bir surette tetkik ettikten sonra bile bugünkü maçm filân takım tarafından kazanılı cağını söylemek kabil değildir. Çünkü Fener hücum hattı, müdafaasını çok calıştırmıyacak kudret ve kabiliyet tedir. Beşiktaş müdafaasında da Fik retle Niyaziyi iyi marke edebilecek kabiliyette oyuncular vardır. Her iki takım da iyi oynarsa zevkli ve heyecanlı bir maç yapılmış, galibi yete şanslı taraf kavuşmuş olacaktır. eşıncı Nasıl yaşadı, neler yaptı? Onun zamanında Ingiltere, tarihde mislJ görülmiyen bir zafer kazanmıştır ve Kral milletinin tazimlerine lâyıktır Yazan: Winston Churchill Umumî Harbden bugüne kadar, Beşinci Corcun saltanatı, iki mühim safha teşkil eder. Bu «afhalardan birincisi 1918 kânunuevvelindeki intihabatla Loid Corcun, ondan dört sene sonra vukua gelen sukutu arasmdaki devredir. Ikinci safha, şu dakikaya geiinciye kadar henüz ni hayet bulmamışhr. Mütarekenin hemen akabinde başlı yan devre müşkülâtla dolu idi ve bu müşkülâta da, sulhun avdeti sayesinde tahammül edilebilmiştir. Yegâne kudreti senelerce ölümle çarpışmağa münhasır kalan beş milyon insan, sivil hayatta, bir iş teminine mecbur oldu. 1920 de, memleket iki milyon işsiz ve umumî bir fakır içinde lcalmıştı. Maria Litizia son senelerinde 1813 senesinde büyük fırtınanm yaklaşmasını muhakkak hissetmiş olacak ki o esnalarda faaliyetini artırmış, mektubları fazlalaşmış; yazmış, yazdırmış, ço cuklarının ve hepsinin Napolyonun ya nında toplanmaları için ısrar etmiştir. Kardesine yazdığı bir mektubda şöyle demiştir: « Luidjieye söyleyiniz, Parise git sin, Sen de orada bulun... Imparatorun hepinize ihtiyacı var.» Mektublannm en meraklısı olan ve Sent Eelen adasına gönderilen aşağıdaki yazı Napolyona olan analık muhabbetini nekadar açık tebarüz ettirmiştir: « Azizim Lord Holland. Şimdiye kadar Napolyona gönderdığim 10 mektubdan hiçbirisini eline vermemişler. Hangi hakla bir anayı oğlundan ayırıyorlar? Ben tercih ederdim ki oğlum beni ölmüs zannetsin. Ama benim sevgi ve muhabbetimden, onu görmek arzularımdan hiç şüphelenmesin. Bilhassa onun felâket içinde yuvarlandığını bir anda..» Madam Letizianın mektubları arasında cok tatlı olanları da vardır. Torunlanndan Napolyon Luidjia bir makine mühendisi idi, daha doğrusu tayyareyi keşfetmek için uğraşıyordu. Büyükanne ona gön derdiği bir mektubda diyor ki: : « Tayyare makinesini keşfetmek için çalısmalarınız nasıl oldu? Birşey elde edebildiniz mi? Yakında Floransadan uçarak Romaya döneceğinizi ümid edebilir miyim? Eğer buna muvaffak olursanız çok memnun olacağım.» Letizia Napolyonun şan ve şeref hatıralarına karsı duyduğu yüksek hürmeti son dakikalarına kadar muhafaza etmiş ti. Napolyonun oğlu Roma Kralı öldükten sonra Madam Letizia, Meternihe bir mektub yazmış, ve Napolyonun kılıcile diğer şahsî eşyalannı istemiştir. Bunda diyordu ki: « Napolyonun varisi olan oğlu öldükten sonra herşeyıne tevarüs edecek benim. Kılıcınm sahıbi de benim. Ben gözlerimi kaparken arzu ederdim ki şanlı ve serefli oğlumurr kılıcı göğsümün ü zerinde olsun!» Geçici bir zaaf Mısırlı paşalar, Hind siyasileri ve îrlanda muhtariyetçileri, bu geçici zâftan istifade etmekte gecikmediler. Ve dünyada, en karkunç düşmanları mağlub eden, Hindanburf hattını yanp geçen, düşman denizaltı filosunu mahiv ve düşman tayyarelerini kendi mevzile Kral Besinci Corc 912 de Lord Kiçnerle beraber Port rinden tardeden bir milletin, beşeriyetin en hakir mümeesilleri karşısında boyun Sudanda atkeri teftis ediyor eğmesi gibi harikulâde bir manzaraya da meselesinde gösterilen müsaadekâr Bukınghamdan Bogonora giden yol, şahid oldu. ltk, Türkiye ile harbe girişilmesi ve daha Kralın iyileştiği haberile duyduğu sevinci Cüceler devri gelmişti. bir takım memnuniyetsizlik uyandıran izhar etmek için koşuşan halkın alkış sesCunhurreisi Vilson da dahil olduğu sebeblerle, isyana amade bir vaziyette lerile dolmuştu. kuvvetli müttefiklerin yeniden imzala bulunuyordu. Harbden evvel, o kadar Beşinci Corcun, milletin menfaati dıkları Mısır himayesi terkedildi. lngil kuvvetli görünen liberal parti, yeni va mevzuu bahsolduğu zamanlar der tereniR Hindistandaki hüküm Te nüfu ziyet dolayısile ve bilhassa sosyalizmin hal harekete geçmek hususunda göszunu bozacak büyük bir plân, ciddî müş terakkisi neticesinde, zâfa düşmüştü. Bo terdiği istical çok şayanı dıkkattir. külâta uğramadan her iki meclisten geç nar Law ve Baldvvin, mahirane bir ma 1931 deki kabine buhranında, Bal ti. Nihayet îrlanda muhtariyetçilerile nevra çevirerek kabineyi devirmeğe mu moralden birdenbire hareket ederek pavaffak oldular ve müntehibler kütlesi, imzalanan bir muahede mucibince, Ir zar günü sabahı Londraya gelmesi ve 1922 intihabatında, onlann siyasetini Nazırları hemen huzuruna kabul ede landa devleti kuruldu. tasvib etti. Bonar Law kabinesini henüz Ben bu hükumete dahildim ve tarih kurmuştu ki vahim bir hastahk netice rek sosyalist kabine yerine yeni bir kabine teşkilile meşgul olrfcası, onun bu husinde öldü. 1922 temmuzunda, Baldvvin onun yerine geçti ve o tarihtenberi, bir Mac Donald Baldvvin devri başladı. Bu garib siyasî vaziyet, iki sebeble izah edılebilir: Sosyalizm korkusu ve mem leketin sükun emelinde olması. «B» takımlan maçları <B> takımlan arasında tehir edilen Galatasaray Topkapı maçı bugün Taksim stadvomunda oynanmış ve Galatasaray takımı 3 1 galib gelmiştir. Umumi grev ve Kralın hastalığt 1926 nisanmm sonuna doğru, kömür sanayiine verilen yardım tahsisatı kesildi. Bu, kömürün piyasa fiatile maliyet fiatı arasında bir uçurum açtı. Bunu ancak maden işçilerinin yevmiyelerinde yapı lacak tenkihatla doldurmak kabildi. Madta işçileri uzun müddet mukavem«t fisterdiler ve neticede bütün memleketin faaliyetini durduran umumî bir grev patlak verdi. Mütevejfa Kral Corc, 1910 da Hind İmpara. ğu ağır hastahktan dolayı yeisli ve en toru ilân edildiği zaman Hindliler tahtı opuyorlar dişeli günler geçirdiler. Mütarekenin yıl Olimpiyad hazırlıkları On birinoi Berlin olimpiytdmda Türkiyeyi temsil edecek basketbol takıraı yarın akşam ilk idmanım Bereğlu Htlkevinde yapacaktır. Basketbol takımı Galatasaraydan Naili, Feridun, Havri, Kâmil, Beşiktaştan Sadri, Beyoğlu Halkevinden Habib, Robert Kolejden F* ruktan teşekkül etmektedir. İhtiyat olarak ta Galatasaraydan Rıza, Robert Kolejden Ekrem takıma se çilmişlerdir. Basketbol takımı haftada iki defa id man yapacaktır. Basketbol takımının idmanlarına antrenör Luiz ile Semerciyan bakacaktır. I Ertesi sene, Ingilizler, Kralın tutuldu Kral, Umuvıî Harb içinde donanma Başkumandanı Amıral Beatty (Biti) ile goruşuyor Kaliforniyada kadın bisikletçiler yarışı huzurundaki mes'uliyet hissemi inkâr etmek niyetinde değilim. Bu kararlardan birincisine itiraz, ikincisini kabul ettim ve üçüncüsü için de, tâli derecede olmakla beraber gene faal şekilde iştirakte bu Ingiltere lik maçlan Bu mektubu yazarken Letizia tam Ingiltere lik maçlarının en mühim haf lundum. 85 inci baharını yasıyordu. tası dünkü oyunlarla geçmiştir. trlandanın muhtariyeti ZEYNEL AKKOÇ Likte liderlik eden Sanderland takımı îrlanda ile yapılan muahede, Avam Çelsi ile yaptığı maçta 3 3 berabere kamarasını, îrlanda tahakkümünden a kalmıştır. deta kurtarır gibi oldu. Britanya parlâ Likte dördüncü olan Arsenal de Stok mentosu tekrar millî bir meclis haline Siti takımını çok güç bir oyundan sonra geldi. 1 0 mağlub etmiştir. Loid Corcun sukutunu en fazla ha Lik maçlarının en mühim oyunu lik te ikınci olarak giden Derbi Kanti ile zırlıyan îrlanda olmuştur. Bu kıymetli sonuncu vaziyette olan Aston Villa ara devlet adamı, birçok îngiliz devlet adasında olmuştur. Aston Villa en büyük mının son altı asır içinde maruz kalmış rakibini 3 1 gibi yüksek bir derece ile olduklan akıbete iştirak etmiş demektir. mağlub etmiştir. Maamafih, Loid Corcun, diğer kü çük bir devlet hakkında gösterdıği alâ ka da, sukutunun mühim sebeblerinden birini teşkil etmiştir. Filhakika Loid Tarihte milletimize ve memle Corç, Yunanistanı büyük bir Akdeniz devleti haline getirmek fikrine saplanmışketimize dair söylenmiş sözler tı. Gençliğinde, Gladstoneun Türkler hakkında açtığımız müsabaka aleyhindeki sözlerini işitmiş ve bu söz 25 inci yazı ile hitama erdi. lerin derin surette tesiri altında kalmıştı. Bundan sonra müsabakanm ikinLoid Corcun, zaferden sonra, îngiliz siyasetinin mutlak hâkrmi olduğu ve arci kısmı başlıyor. Karilerimizin 25 ecnebi büyü sıulusal münasebetlerde kat'î bir rol oyğünden en çok hangisinin söz nadığı o devirde, bu fikri sabitin, çok büyük neticeler vermesi mukarrerdi. dönümünü tes'id etmek üzere yapılan lörende, Kral, havanın fenalığına rağmen, açık havada yapılan ruhanî âyine iştirak etmişti. O tarihten on bir gün sonra, doktorlar, ilk sıhhat bültenini neşrettiler. Kralın hastahğı gündengüne artmakta olduğundan, bütün millet, bir kütle ha linde sükut ve kedere gömülmüştü, sanki bütün memleket Kralın hasta odasında imiş gibi sessizdi. Nihayet şubatta, Kral nekahet devresine girdi ve istirahat et mek üzere Bogonora nakledildi. susiyetine misal teşkil eden hâdiselerden biridir. Beşinci Corcun saltanatı esnasında, îngiltere, çok vahim tehlikelerle karşı laşmış, ayni zamanda, tarihte misli gö • rülmiyen bir zafer kazanmıştır. Vazifesini yapmış olan bu Kral, şu saatte, kendisine sadakatle bağlı kalan milletinin gözyaşlarile karışık tazimlerine lâyıktır.» S O N Yeni Alman denizaltı gemileri limanları dolaşıyorlar Müsabaka bitti Artık erkek bisikletçilerin yaptıkları yarışlardan pek zevk alamıyan Amerika spor âleminde kadın bisikletçilerin yarışları pek rağbet görmeğe başlamıştır. Hele resimde gördüğünüz genc kızların Kaliforniyada San Diego şehrinde açılan beynelmilel sergi münasebetile tertıb ettikleri 10 kilometroluk mukavemet yarışı pek heyecanla takib edilmiştir. lerini beğendiklerini 25 şubata kadar bize bildirmelerini rica ederiz. Mektublar "Cumhuriyet tarihî müsabaka memurluğu» na yollanacaktır. Ondan sonra bu mütalealar tasnif edilecek ve okuyuculanmıza kıymetli hediyeler verilecektir. Hediyelerin listesini ileride neşredeceğiz. Yunanistanda 1920 seçimlerinin ya pılması müsaadesini vermek ihtiyatsız lığında bulunan Venizelosun mağlubi yeti, bu memleketin büyük devletler tarafından silkilip atılmasma sebeb oldu. Bunun arkpsından, Yakınşarkta, bir facia silsilesi başladı. Bonar Law devri İngılterede, muhafazakâr parti, îrlan Yeni Alman denizaltı gemilerinden mürekkeb bir filotillâ askerî denizciliğin milletin ruhunda yeniden uyanmasmı temin için Alman limanlarmdan bazılarını ziyaret etmektedir. Bu ziyaretler esnasında bahriye mızıkası millî havalar çalmakta ve gemilerin halk tarafından gezılmesine musaade edilmektedir. Yukarıda fılotıllânın limanlardan birine muvasalatı esnasında kalabalık bir halk kütlesinin karşı çıkmış olduğu görülüyor.
Cumhuriyet Gazetesi için Güven Yazılım Teknolojileri Tic. Ltd. tarafından geliştirilmiştir.
Boğaziçi Üniversitesi Teknopark No 211 Bebek Istanbul, Tel : +90 212 346 15 90
Katalog