Bugünden 1930'a 5,446,863 adet makale



Katalog


«
»

CUMHURtYET 2 Şubat 193fl Yeni bir sağlık yuvası ( Şehir ve Memleket Haberleri ] 250 yatakk ve çok asrî bir müessese Büyük bir ölçü ve Muallimler toplandılar olan Haydarpaşa Nümune hastanesi dün parlak merasimle açıldı Siyasî icmal Uzakşarkta gerginlik! zakşark işleri çok kanştı ve ÎH büyük devlet arasındaki gergin* lik son haddini buldu. Bir tarafı tan Mançukuonun Siberya sınırlannda' Japon ve Mançu müfrezelerile Sovyet hudud muhafızlan arasında musademeler ve birbirinin hududuna tecavüz hadiselerî çoğaldı. Diğer taraftan da Sovyet Rus^ yanın nüfuzu altında bulunan şimalî Mo* ğolistanın Mançukuo hududlannda kanli çarpışmalar sıklaştı. Hudud işaretlerini gösteren kazıklar tecavüz ve musademenin hangi tarafın arazisinde vaki olduğunu anlatmamak ve siyasî müzakerelerde sened tutulmamak üzere baştanbaja kaldırılmıjtır. , İki taraf mes'uliyeti birbirine yükletî * yor. Ültimatomu andıran notalar teatisî devam ediyor. Bu musademelere, alelâde hudud karakollan çarpışmalan deni * lemez. Çünkü, yalnız tüfek, makinelitü « fek değil, ayni zamanda tanklar dahi kullanılıyor. îki büyük askerî devletin nüfuzu altında bulunan iki komşu yani Mançukuo ile şimalî Moğolistan adeta ilânı harbsiz, harb halinde bulunuyorlar. iki taraf ta tamamile hazırdır. Meselâ şimalî Moğolistan asrî silâh * larla mücehhez 150,000 kişilik bir kuvvet vücude getirmiştir. Yüzlerce tank Te yüz kadar tayyare dahi tedarik etmiştir. Şimalî Moğolistan Başvekilile Harbiye Nazm geçenlerde Moskovaya giderek Sovyet Müdafaa Komiseri Mareşal Voroşilof ve diğer Sovyet erkânile göriiş * müşlerdi. Bu müzakerelerin neticesi olarak şimalî Moğolistan Halk hükumetine tayyareler, tanklar ve muallem zabitler verilmiş olması ihtimal haricinde değildir. Mançukuo resmen Japonyanm müttefiki olduğundan bu yeni imparatorluk ordulannda Japonlar tarafından teslih ve teçhiz edildiğine şüphe edilemez. Bunun için gerek Siberya gerek şimalî Moğolistan hududlarındaki hadiselerde Japon ve Mançu kuvvetleri beraberce hareket ediyorlar. Cenubî Moğolistana gelince, orta eyaIet Çahorun şark nahiyeleri Mançukuoya ilhak edildikten sonra Prens Teh cenubî Moğolistanın istiklâlini ilân etmiştir. Japonlar bu* büyük Moğol Prensine şimdiden tayyareler vermişlerdir. Çinliler, Suiyuan eyaletinin nasıl müstakil Moğolistana iltihak edeceğinden endişe ede rek kendıliklerinden burada muhtariyeti haiz bir hükumet vücude getirmişlerdir. Fakat ergeç bu muhtariyetli hükumetin müstakil Moğol devletine iltihak edece ği muhakkaktır. Çünkü Kalganı zaptederek Siberya ve şimalî Moğolistanla Çinin arasındaki son muvasala yolunu ke sen Japon kuvvetleri bundan sonra Suiyuan üzerine yürüyeceklerdir. tartı sahtekârlığı meydana çıkarıldı Hemen bütün esnaf sahte tartı kullanıyormuş Ölçü ve ayar müfettişleri terazi ve tartılar üzerine bir fabrika tarafından sahte damga vurulduğunu haber almış ve işe el koyarak tahkikata başlamışlar dır. Ölçüler ve ayar başmüfettişliği bu mesele etrafında tahkikatını ikmal ederek meseleyi Istanbul Cumhuriyet müd deiumumiliğine bildirmiştir. Diğer taraftan Emniyet ikinci şube müdürlüğü de bu mesele etrafında ehemmiyetle tahkikata girismiş ve elde edilen neticeye göre bu isin Tophanede Ben Basat fabrikası tarafından yapıldığı anlaşılmıştır. îstanbul ölçüler ve ayar başmüfettişliğinin elinde bulunan kayidlere göre 935 senesinde bu fabrika mamulâtı olarak 165 parça tartı aleti damgalanmıştır. Halbuki fabrikanın (A) markasını ta şıyan demir tartılann 10.000 den fazla olduğu tahmin edilmektedir. Evvelki gün kendisile görüştüğümüz ölçüler ve ayar başmüfettişi Orhan böy\f bir hâdise olmadığmı söylemişse de dün şu cevabı vermiştir: « Biz bu fabrika hakkında yaptı ğımız tahkikatı polis ikinci şube ve Cumhuriyet müddeiumumiliğine bildirdik. Tahkikata ehemmiyetle devam edilmektedir. Hâdise bütün piyasayı alâkadar eden bir memleket işi olarak ele alınmış tır. Yakalamakta olduğumuz sahte damgalı terazi ve tartılan da Müddeiumu miliğe teslim ediyoruz.» Piyasada fazla sahte tartı bulunduğu tahakkuk ederse esnafm ekseriyetinin elinde pek çok sahte terazi ve tartı var demektir. Fakat en mühim nokta halkın uzun zamandanberi bu sahte tartılarla aldatılmış olmasıdır. Kongre birliğin feshedilmemesine, fakat bütün ır»"allimlerin aza olarak Halkevlerinde çalışmasına karar verdi Sağda Vali muavini Hüdai hastaneyi açarken, solda davetlilere müessese gezdirilir ve izahat verilirken Uzun bir müddettenberi hazırlanan Haydarpaşa Nümune hastanesi dün merasimle ve şehrin bütün tıb üstadlan, hükumet erkânile basın müntesiblerinin iştirakile açılmıştır. Bu açış merasiminde bulunanların hepsi bilâistisna hastanede en ufak bir kusurun bile bulunmadığmda ittifak etmişler ve hastaneden aynlırken şu temenniyi yapmışlardır: Şöyle birkaç hastane daha kurabilsek... *** Hüdaî bu nutuktan sonra kapıdaki beyaz kırmızı kordelâyı keserek hastaneyi açtı. Davetlileri beş grupa ayıran doktorlar müesseseyi gezdirmeğe başladılar. Açı lış merasiminde maruf doktorlanmızdan General Tevfık Sağlam, General doktor Besim Ömer, doktor Akil Muhtar, Üniversite Emini Cemil Bilge, Sıhhiye Müdürü Ali Rıza, Şehir Meclisi azaları ve bütün tıb âlemine mensub zevat bulunuyordu. Bir grupa hastaneyi gezdiren hastane başhekimi Kâzım Lahay izahat veriyor. Polikliniği, göz tedavi kısmını, haricî hastalıklar seririyatını büyük bir iftiharla gösteriyordu. Dünkü fevkalâde toplantıdan iki intıba îstanbul Muallimler Birliği dün saat 14,30 da Eminönü Halkevinde Haydarpaşa lisesi muallimlerinden Kenanın reisliğinde fevkalâde kongresini yapmıştır. Toplantının sebebi bazı aza tarafından Birliğin feshedilerek Halkevlerine iltihakı arzusu idi. çalıştıklan Birlik meslekî bir teşekkül olması dolayısile arkadaşlan için kendisine düşen vazifeleri yapması faydalı ve zarurî görüldüğü için Birliğin feshedilmemesine, bu maksadla tekrar kongre yapılmasına lüzum olmadığına ekseriyetle karar ve rildi. Henüz Halkevlerine yazılmamış olan muallimler de oraya aza olacaklardır. Birlik azalannın beşte dördü zaten Muallimler Birliği meslekî tesanüd Halkevlerinde aza bulunduklan ve Hal ve taavün cemiyeti halinde faaliyetine kevlerindeki kültürel ve sosysal sahalarda devam edecektir. Haydarpaşa hastanesinin dün saat 11 de kapısından girenler bahçedeki intizamdan hastanenin her tarafının da böyle derin bir zevkle tanzim edildiğini anlıyorlardı. Nitekim bu kanaat binaya girHastanenin gezilmesi bir saat kadar dikten sonra fazlalaştı. Hastanenin küşad sürdü ve bundan sonra davetliler hazırmerasimini yapacak olan Vali ve Belediye Reisi Muhiddin Üstündağ, açış işine lanan büfeye davet edildiler. Vali muavini Hüdaiyi tevkil etmişti. MeHaydarpaşa Nümune hastanesi muhrasime riyaset eden Vali muavini ezcüm telif şubelerde 250 yataklı bir hastane le dedi ki: dir. Hastanenin 60 yatağı dahilî, 55 ya« Fakülte îstanbul tarafına naklo tağı haricî hastalıklara 25 yatağı doğum lunduktan sonra bu taraf sıhhî bakımdan ve kadın, 20 yatağı kulak, 20 yatağı zâfa uğramıştı. Sıhhiye Vekâletinin bu göz, 20 yatağı cild, 10 yatağı üroloji, 15 boşluk gözünden kaçmadı ve doldurul yatağı entanî ve 25 yatağı çocuk hasta masına karar verildi. îşte bu hastane bu kararın mahsulüdür. Sıhhiye Vekili Re lıklarına tahsis edilmiştir. Hastanenin MALtYEDE fik Saydamm tuttuğu ve başardığı her henüz ikmal edilmiyen kısımlan vardır. Maaş verildi iş gibi bu da iftihar edilecek bir şefkat Takim cihazlan, Iâboratuar âletleri, göz Memurlarla hususî muhasebe bütçe ve sağlık müessesesi ve hakikaten ismine âletleri henüz gelmemiştir. Röntgen ci sinden maaş alan Belediye memurlanna lâyık bir Nümune hastanesi olmuştur. hazı henüz yerine konulmamıştır. Bu müessesenin kurulmasında hizmetHastaneye henüz hasta kabulü için ve ilk tedrisat muallimlerine dün, şubat leri sebkedenleri tebrik eder, müessesenin emir gelmemiştir. Polıklinık muayenele maaşlan verilmiştir. nne ıse yarından itibaren başlanacaktır. faydalı olmasını temenni ederim.» Galatasaray merkezi gene Tuz satısları Varidat azaldı ama istihlâk te arttı Hükumetin tuz fiatlarında yaptığı son tenzilât üzerine memlekette tuz istihlâki artmağa başlamıştır. Buna mukabil fiatın memlâhalarda 3 kuruşa indirilmesi yü zünden tuz inhisarından alınan varidat azalmaktadır. Son altı ay içinde memleket dahilinde 3,251,741 lirahk 95,492,461 kilo tuz satılmıştır. Halbuki 934 senesi altı ayı içinde sahlan tuz, 4,850,059 lirahk 76 milyon 49 bin 545 kilo idi. Görülüyor ki istihlâk altı ay içinde 19,442,916 kilo arttığı halde tuz varidatı 1,598,318 lira noksan olmuştur. Bu varidat noksanının yılda 3 milyon lirayı bulacağı tahmin olunmaktadır. Memlâhalarda tuz fiatlarının indirilmiş olmasına rağmen bazı yerlerde tuzun gene nisbetsiz bir şekilde satıldığından şi kâyetler yapılmakta idi. Son yapılan istatisitklere göre, fiatı ucuzladıktan sonra kaya, deniz, göl ve memba tuzlannın vasatî satış fiatı, İstanbulda, 3,76, Erzurumda 3,07, Ankara, Kayseri, ve siirdde 3, Muğla, Samsun, Antalya ve Giresunda 4, Sıvasta 3,13, Diyarbekirde 4,14 ve Ga7İ ,AnN>Mp 5 kuruştur. Kabotaj hatları Dün bütün seferleri Denizyolları yaptı Vapurculuk şirketi vapurlannın teslim ve tesellümü devam etmektedir. Dün de Güneysu ve Saadet vapurlannın tesel lümüne baslanmıştır. Dün ilk olarak kabotaj hatlarındaki bütün seferler Denizyollan îdaresi tarafından yapılmıştır. îdare bugünden itibaren şirketten aldığı vapurlan postaya koymağa başlıyacaktır. Şirket tasfiye heyeti şirketten alacağı olanlann hesablannı görmeğe başlamıştır. Vapurculara aid acentalıklar dünden itibaren faaliyetlerini ikmal etmişlerdir. Bunlar hesablannı tasfiye heyetine göndermektedirler. Kabotaj işletmesi tamamen kendisine intikal eden Denizyolları îdaresi acenta lıklan kadro ve teşkilât itibarile tevsi e dilmektedir. Eskiden acentalıklar kumusyonla çalısıyorlardı. Şimdiden sonra, maaşlı o1a'»l'''>rdır. satılamadı Galatasaray polis merkezi binasının satışı ikinci defa münakasaya konulmuş, fakat müzayedeye kimse iştirak etmedi ğinden satılamamıştır. Binaya konulan keşif 97 bin lira idi. Şimdi bir keşif da ha yapılarak kıymeti indirilecektir. Mecidiyeler de tarihe karıştı Osmanlı hükumeti tarafından bastırılmış olan muhtelif devirlere aid gümüş meskukât ve mecidiyeler Malsandıklan tarafından vergi borclanna karşılık alınmakta idi. Bunlar için verilen mühlet dün aksam nihayet bulacaktı. Fakat kanunen her yer dün öğleye kadar açık olduğu için gümüş paralardan öğleye ka dar kabul edilmiş ve öğleden sonradan itibaren geçen devre aid gümüş mesku kât tamamen tarihe kanşmıştır. Cumhuriyet Merkez Bankasınca yurdun her yanmda dün öğleye kadar nekadar gümüş toplandığı malum değildir. Bundan sonra ellerinde bu kabil gümüş para bulunanlar bunlan rayic akçe olarak kullanamıyacaklar, yalnız külçe halinde alıp satabileceklerdir. İNHİSARLARDA Lüks sigaralar ucuzladı ŞEHİR İSLERİ Yeni yapılan gaz tanklan Belediyenin, Çubukluda yaptırmakta olduğu gaz tanklan şubatın yirmisine kadar ikmal edilerek Belediyeye teslim edilecektir. Küçük memurlar izahat vermiyeceklermiş Bir iki gün evvel, bazı gazetelerde, gazetecilere her ne suretle olursa olsun, havadıs verılmemesı hakkında Belediye reisliğinden bütün şubelere «ehemmiyetli» kaydile bir tamim gönderildiğine dair bir haber vardı. Bu hususta yaptığımız tahkikatta, bazı gazeteci arkadaşlanmızın, meseleyi yanlış muhakeme ve bu yanlış muhakeme ve tefsir yüzünden yanlış bir netice elde ettikleri anlaşılıyor. Filhakika, her hangi bir havadisin, maksad ve mahiyetini kavrıyamıyan memurlar tarafından gazetecilere verilip te onlan büsbütün maksad ve gayeden uzak bir neşriyata sevketmek suretile hem gazeteleri, hem de Belediyeyi müşkül bir mevkie solcmamalan için böyle bir tamim yapılmıştır. Fakat bu tamimle mes'ul daire ve şube âmirlerinin, ancak mes'uli yetin derecesini ve havadisteki gayeyi takdir edemiyen memurların izahat vermemesi maksadı takib edilmiştir. Hastanenin içinden ve dışından birer görünüş, Başhekim Kâzım Iskenderiye seferleri biran evvel başlamalıdır (Basmakaleden devam) lan îşletme Idaresinin son yaptığı istatistikler, Pire îskenderiye seferlerinin ziyan etmediğini göstermektedir. Fakat, bizim aldığımız bu iyi haberin doğru olmadığını ve eskisi gibi bir mıktar ziyan edildiğini kabul etsek dahi, bu ziyan acaba, hakikî bir ziyan mıdır? Nihayet kömür için verilen bir paradır ki vapurlar Türk kömürü yaktığına göre, bu da, millî iktısad bakımından hiç te ziyan değildir. Asıl ziyan, küçük bir açıktan korkarak seferleri tatil etmekten doğan zararlardır ki onlan yukarıda izah ettik. Bunlann en mühimmi de, ihracat mallanmızın elimizde kalması ve ihracat tacirlerimizin yüksek vapur navlunları vermeleridir. Birincisi memlekete para girmesine mânidir, ikincisi de memleketten para çıkmasını mucibdir. tşte asıl zarar budur. Kültür metrukâtı Mimar Sedad Çetintaş yurdda tetkikat yapıyor Tahakkuk ve tahsil müdürlerî müşavir oldular Birinci Umumî Müfettişlik malî mü şavirliğine Istanbul Tahakkuk Müdürü Talât, İkinci Umumî Müfettişlik malî müşavirliğine Maliye müfettişi Saffet, Üjüncü Umumî Müfettişlik malî müşa virliğine îstanbul Maliye murakıbi Hüs nü, Dördüncü Umumî Müfettişlik malî müşavirliğine Üsküdar tahsil müdürü Âmir tayin edilmişlerdir. Yeni maliye teşkilâtı çıkmcıya kadar Istanbul Tahakkuk müdürlüğünü, maliye müfettişlerinden Hakkı Kâmil tarafından, diğerleri de muavinleri tarafından vekâ leten idare edileceklerdir. Maarif Vekâleti miman ve anıdları koruma komisyonu azasmdan mimar arkadaşımız Sedad Çetintaş memleket dahilinde bir tetkik seyahlatine çıkmıştır. Sedad Çetintaş Kayseri, Niğde, Ulukışla ve Adanaya uğradıktan sonra Malatyaya gitmiştir. Oradan Elâzize, Harpu ta geçecek, Selçuklann, sonra da Da nişmendler, Zülkadriye beylerinin nihayet Osman oğullarmın kültürel metru kâtını taşıyan bu diyarlarda bir gezı yaparak Elâzizden Diyarbekire inecek orada asıl mühim tetkiklerde bulunduktan sonra Karaman, Konya, Afyon ve Kütahyaya gidecektir. Sedad Çetintaş Kütahyada bilhassa Türk çiniciliği üzerinde ehemmiyetli aŞimdi, Ege ve İzmir vapurları, biri Karadeniz, öteki de İzmir hattında çalı raştırmalar yapacaktır. jıyor ve bir miktar yolcu ile biraz eşya taşıyorlar. Bunların bu hatlarda herhalde etmek gerektir. Müstacelen diyoruz; kârla çahştıklarını pek te zannetmiyoruz. çünkü yıllarca emek ve para sarfedilerek Artık Idarenin elindeki vapurlar çoğal tutulmuş olan iyi bir mevkii, biraz daha dığı için, seferleri yeni bir şekılde tanzim vakıt geçirirsek, kaybedeceğimiz muhakederek Iztnir ile Egcy'ı tekrar ve müstace kaktır. len Pire îskenderiye seferlerine tahsis ABtDtN DAVER EVKAFTA Yeni müdür işe başladı Yeni Evkaf Müdürü Hüsamettin dün, eski Müdür Niyaziden muamelâtı devralarak yeni vazifesine başlamıştır. Bundan evvel Divanı Muhasebat murakıbliğinde bulunan Hüsamettin 925 te Mülkiyeden çıkmış genc ve değerli me murlarımızdandır. Yeni vazifesinde de muvaffakiyetini dileriz. HALKEVİNDE Konser ve konferans Dün gece Şişli Halkevinde profesör Salih Murad tarafından ilim ve medeniyet konulu bir konferans verılmiş ve bunu müteakıb Kolonya konservatuarlanndan mezun Bayan Halıle Enis garb musikisinden seçkin parçalar teganni etmiştir. Son günlerde Şişli Halkevinde on beş günde bir tertıb edilen bu konferans P. T. TELEFONDA ve konserler mutadın fevkinde rağbet görmeğe başlamıştır. Dün gece gelenlerin Bir mütehassıs geliyor sayısı iki yüz elliyi geçmiştir. Bu alâka Istanbul telefonunu tetkik ve yapılması dolayısile Sişli Halkevi başkanlığının lâzım gelen ıslahatı tesbit etmek üzere :onferans salonunu tevsie çalışacağı şüpİsveçten davet edilen bir telefon müte hesizdir. hassısı yann şehrimize gelecektir. Lüks sigaraların istihlâkini artırmak için bu nevilerin fiatlarını indirmek karaBu sırada asıl Çindeki vaziyet dahî n dünden itibaren tatbik edilmeğe ve kanştı. Bir taraftan Çinin şimalindeki Sipahiocağından Yeniceye kadar olan komünist kuvvetleri hareket gelerek P e sigaralar ucuz fiatlarla satılmağa baskin üzerine yürümüştür. Diğer taraftan lanmıştır. da Çinin garbindeki komünist ordulan ceMamul tütün satışı arttı nubî Moğolistan üzerine yürümeğe baş935 yılında memlekette Inhisar îda lamıştır. 30,000 kişilik bir komünist kuvresinin mamul tütün satışlarında tezaveti Kevyçu eyaletini istilâ etmiş ve bu yüd kaydedilmiştir. 934 senesinde 18,592,793 lira kıymetinde 5,678,021 nun merkezi olan Kveyangı abluka et kiloya mukabil 935 senesinde 20,125,598 miştir. lira kıymetinde 6,108,417 kilo tütün saÇin hükumeti, komünistlerin ileri haretılmıştır. ketini durdurmak için her taraftan askeBu satışlardan Idarenin elde ettiği rî sevkiyat yapıyor. Nankindeki seçme kâr, 934 yılının 12,328,355 lirasına mu kıt'alar bile tayyarelerle sevkedilmiştir. kabil 935 te 13,490,890 liraya baliğ ol Komünist ordularla tekrar çetin bir harbe muştur. girişen Çin millî hükumeti, Japonlann Müskirat ve barut satısları kârlarında şimaldeki faaliyet ve hareketlerine ehemda mahsüs kârlar vardır. miyet vermemektedir. Japonyanm Çinle Umum müdür Ankaraya gitti uzlaşmak için son yaptığı üç tekliften biri Çinin Sovyetleşmesine mâni olmak için înhisarlar Umum Müdürü Mithat iki devletin birlikte hareket etmelerine daYenel îdareye aid işler hakkında înhi irdi. Komünist ordulan Kveyangı da alıp sarlar Vekâletile temaslarda bulunmak cenubî Çini tehdid ettiği zaman Çin hü üzere Ankaraya gitmiştir. kumeti, Japonyanm son tekliflerini kabule Mithat Yenel, Ankarada înhisarlar mecbur kalacaktır. Hulâsa Uzakşart memur ve müstahdemlerinin tekaüdlük baştanba^a kan ve ates içinde calkanıyor. MVHARREM FEYZl TOGAY leri hakkındaki kanun lâyihasının biran evvel Meclisten geçirilmesi işile de meşgul olacaktır. Devlet Şurasından geçen ECNEBİ MEHAFİLDE ve Vekiller Heyeti tarafından Meclise gönderilen lâyihanın înhisarlar EncüHabeş maslâhatgüzarı meninde tetkik edilmekte olduğu anlaşılBir müddettenberi tedavi için Istan maktadır. Tekaüd kanununun Meclisin bu devre ictimaında müzakere edileceği bulda bulunan Habeşistanın Ankara maslâhatgüzarı Ato Berhas Markos Anumulmaktadır. karaya dönmüstür. SAĞLIK İŞLERİ Tıb Encümeni içtimaı Türkiye Tıb Encümeni Prof. Akil Muhtar Özdenin başkanlığında Etıbba Odasında yapılan toplantıda Prof. Sani Yaver nadır görülen reede ecnebi cisim vak'ası göstermiş, Prof. Braun viruslerin ölçülmesi ve mahiyetleri hakkında tebliğde bulunmuştur. Bundan sonra Encümen ayda iki defa toplanacaktır. Birisi her ayın ikinci, diğeri sonuncu çarşamba günü saat 18,5 ta olacaktır. Cumhuriyet Nüshaaı 5 Kuniftnr Senelik 1400 Kr Altı aylık 7S0 Üç aylık 400 Bir ayhk 150 şeraiti» J Hariç 1700 Kr 1450 yoklur 800
Cumhuriyet Gazetesi için Güven Yazılım Teknolojileri Tic. Ltd. tarafından geliştirilmiştir.
Boğaziçi Üniversitesi Teknopark No 211 Bebek Istanbul, Tel : +90 212 346 15 90
Katalog